بررسی چالش‌های اخلاقی سازنده در تعامل با سازمان‌های کلیدی نقش‌آفرین در صنعت ساختمان (مطالعۀ موردی: سازمان‌های بخش عمومی‌غیردولتی و خصوصی)

Abstract

بیان مسئله: مصاحبه‌ با فعالان صنعت ساختمان نشان‌دهندۀ چالش‌های اخلاقی کنشگران سازنده در صنعت است. ازطرفی بخش عمومی ‌غیردولتی کنار بخش خصوصی، دو بازیگر بزرگ صنعت ساختمان در کشور هستند. چالش‌های اخلاقی در نظامی ‌متشکل از بخش خصوصی، شهرداری‌ها، سازمان نظام‌مهندسی ساختمان کشور، سازمان ثبت املاک و اسناد کشور، سازمان امور مالیاتی کشور و نهاد‌های عمومی ‌غیردولتی و محیط‌های سه‌عاملی به‌وجود می‌آیند و تصمیمات اخلاقی کنشگران را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. به‌نظر می‌رسد پژوهش‌های پیشین تابه‌حال درک کنشگران از اخلاق و پدیده، به چالش‌های اخلاقی به‌عنوان یک پدیده از منظر سازنده و به دلایل تشکیل‌دهنده و پیامدهای آن توجه نکرده است. هدف پژوهش: در این پژوهش به توصیف درک اخلاقی کنشگران کلیدی صنعت ساختمان از اخلاق و بررسی چالش‌های اخلاقی سازنده در تعامل با سازمان‌های کلیدی نقش‌آفرین در صنعت ساختمان توجه شده است. روش پژوهش: ازآنجاکه بررسی چالش‌های اخلاقی سازنده در صنعت ساختمان یک موضوع بدیع بوده و ویژگی‌های مقولات اخلاقی به زمینه و کنشگران آن وابسته است؛ در این پژوهش از روش پژوهش کیفی و از روش‌شناسی نظریه‌پردازی زمینه‌ای استفاده ‌شده است.نتیجه‌گیری: براساس تحلیل یافته‌های پژوهش، درک کنشگران از اخلاق بسیار عمومی‌است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که راهبرد اکثریت کنشگران صنعت ساختمان به اخلاق نتیجه‌گرا نزدیک است. میان چالش‌های اخلاقی سازنده در صنعت ساختمان چالش پرداخت‌های نامتعارف در شهرداری و پرداخت‌های نامتعارف درسازمان نظام‌مهندسی ساختمان به‌عنوان مهم‌ترین چالش‌ها شناسایی ‌شده است. مهم‌ترین عوامل تشکیل‌دهندۀ چالش‌های اخلاقی، قوانین متناقض و تفسیرپذیر، سود سرشار کسب‌وکار ساختمان، تورم، عدم کارایی سیستم نظارتی، فساد در بدنۀ سازمان‌های کلیدی و عدم ردگیری پرداخت‌های نامتعارف و مهم‌ترین موانع بی‌اخلاقی، اخلاق شخصی، کارآمدی نهادهای نظارتی و همچنین اهم ساز‌و‌کار‌های استفاده‌شدۀ کنشگران در راهبردهای غیراخلاقی استفاده از قوانین منتج به نتایج متفاوت و استفاده از توجیهات شرعی- اخلاقی است.