تأملی بر اهداف عمیق پرورش معمار در ایران معاصر، نمونه موردی: آتلیۀ ۳ معماری دانشگاه تهران

Abstract

بیان مسئله:آموزش معماری در ایرانِ امروز با چالش‌های متعددی روبه‌روست که ریشه در عدم تطابق شیوه‌های آموزشی با تحولات دورۀ پسامدرن دارد. ساختارهای آموزشی موجود همچنان برپایه استانداردسازی‌های دورۀ مدرن استوارند و این مسئله مانع رشد آموزش معماری مطابق با شرایط زمانی و مکانی جدید شده است.هدف پژوهش: این پژوهش نشان می‌دهد که با هدف بررسی ویژگی‌ها و نیازهای آموزش معماری در دورۀ پسامدرن، به‌دنبال پیشنهاد اهدافی نوین برای پرورش معمار در ایران معاصر است.روش پژوهش: این پژوهش ترکیبی از رویکرد بازتابی1 و توصیفی - تحلیلی است و داده‌ها از طریق منابع کتابخانه‌ای، مقالات علمی و تجربیات عملی نگارنده در آموزش معماری در آتلیه ۳ معماری دانشگاه تهران طی ۱۲ نیمسال تحصیلی (۱۳۹۶-۱۴۰۲) گردآوری شده‌اند.نتیجه‌گیری: نشان می‌دهد که آموزش معماری نیازمند تحول از استانداردسازی به سوی رویکردهای متکثر است. این تحول نه از طریق ساختارشکنی بلکه از طریق ساختارزدایی و ترکیب اهداف تخصصی و عمیق محقق می‌شود. این پژوهش در کنار اهداف تخصصی (دانش، بینش و توانش) اهدافی عمیقتر در آموزش (اقتصادی، اجتماعی و مدنی، توسعۀ تفکر، سلامت روان) را پیشنهاد می‌دهد و مسیری ترکیبی را راه‌گشا می‌داند. تغییر نقش مربی از انتقال‌دهنده دانش به تسهیل‌گر فرایند یادگیری، کلید تحول در آموزش معماری دورۀ پسامدرن و دستیابی به اهداف عمیق پرورش معمار است و بدین ترتیب مربی معماری دورۀ پسامدرن می‌تواند الهام‌بخش زندگی حرفه‌ای و شخصی دانشجویان باشد.