تاثیر مدیریت زراعی بر عملکرد و کیفیت دانه و بهره‌وری تولید ذرت در شرایط بهره‌بردار در شمال استان خوزستان

Abstract

به منظور بررسی تأثیر مدیریت زراعی بر عملکرد و کیفیت دانه و بهره‌وری اقتصادی تولید ذرت دانه‌ای، آزمایشی مزرعه‌ای در سال زراعی 1400 اجرا شد. در این پژوهش، ده هکتار مزرعه در منطقه سرخه از شهرستان شوش واقع در شمال استان خوزستان انتخاب شد به طوری که پنج هکتار آن با استفاده از برنامه‌های فنی و توصیه‌های تحقیقاتی و پنج هکتار دیگر براساس مدیریت مرسوم و عرف منطقه توسط بهره‌بردار مورد کشت قرار گرفت. ارزیابی زراعی با اندازه‌گیری صفات کمی و کیفی محصول انجام شد و تفاوت آماری صفات تحت مدیریت‌های با توصیه تحقیقاتی و مرسوم با استفاده از آزمون تی-استیودنت تعیین گردید. ارزیابی اقتصادی نیز با استفاده از شاخص‌های سودآوری و سنجش بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب انجام شد. نتایج نشان داد که عملکرد و پروتئین دانه در مزرعه توصیه‌شده به ترتیب 27/6 و 21/41 درصد بیشتر از مزرعه مرسوم بود. همچنین اجزای عملکرد دانه شامل تعداد بلال در بوته، تعداد ردیف در بلال، تعداد دانه در ردیف و وزن هزار دانه در مزرعه توصیه‌شده به‌طور معنی‌داری نسبت به مزرعه مرسوم برتری داشتند. درصد بازده فروش محصول و درصد بازگشت سرمایه تحت مدیریت توصیه‌شده به ترتیب 49/3 و 97/2 درصد و تحت مدیریت مرسوم به ترتیب 14/8 و 17/3 درصد بود. نسبت فایده به هزینه تولید محصول تحت مدیریت توصیه‌شده و مرسوم به ترتیب 1/97 و 1/17 و بهره‌وری اقتصادی آب به ­ترتیب 16147/6 و 3380/2 ریال بر مترمکعب برآورد شد. به‌طورکلی نتایج این مطالعه نشان داد که با کاربرد توصیه‌های تحقیقاتی، عملکرد و سودآوری محصول در منطقه هدف افزایش یافته است.