زیبا و یلدا، نخستین هیبریدهای منوژرم نسل چهارم چغندرقند با مقاومت دوگانه در برابر بیماری ریزومانیا و نماتد سیستی

Abstract

در رقم‌های جدید اصلاح‌شده، مقاومت به بیماری ریزومانیا در هر دو والد پدری و مادری تثبیت شده است. برای دستیابی به این هدف، 40 سینگل‌کراس به‌عنوان والد مادری با یک والد گرده‌افشان تجارتی مقاوم به هر دو بیماری ریزومانیا و نماتد سیستی تلاقی داده شدند. به دنبال ارزیابی‌ مقدماتی هیبریدها، تعداد هشت هیبرید انتخاب شدند. هیبریدهای منتخب در آزمون تعیین ارزش زراعی طی سال‎های 1400 و 1401 در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی در هفت منطقه آلوده به یک یا هر دو عامل بیماری مقایسه شدند. هم‎زمان کلیه هیبرید‏ها از نظر مقاومت به نماتد مولد سیست نیز در شرایط کنترل‌شده گلخانه ارزیابی شدند. بر اساس این ارزیابی‌ها، دو هیبرید SBSI 166 و SBSI 170 گزینش و به ‏ترتیب با اسامی زیبا و یلدا وارد آزمایش تحقیقی-ترویجی شدند. بر اساس نتایج آزمایش تحقیقی-ترویجی، رقم‌های زیبا و یلدا به ‏ترتیب با میانگین عملکرد شکر سفید 11/50 و 11/32 تن در هکتار نسبت به رقم‌های شاهد بریجیتا، نیکا، آسیا، شکوفا و دنا به ‏ترتیب با میانگین عملکرد شکر سفید 10/54، 10/17، 9/45، 9/40 و 9/02 تن در هکتار برتری عملکرد 6/89، 10/16، 16/52، 16/96 و 20/32 درصدی داشتند. از نظر مقاومت در برابر نماتد مولد سیست، رقم یلدا مقاومتی نزدیک به رقم‌های شاهد خارجی و رقم زیبا مقاومتی نزدیک به رقم‌های شاهد داخلی داشت. این هیبریدها، رقم‌های دیپلویید منوژرم مقاوم به بیماری ریزومانیا و نماتد مولد سیست و مناسب کشت بهاره در مناطق مختلف کشور هستند.