شبیه‌سازی تحریم‌های اقتصادی و بررسی اثر آن بر تورم

Abstract

یکی از چالش‌های اصلی که اقتصاددانان هنگام مطالعه تحریم‌های اقتصادی با آن مواجه می‌شوند، شاخص‌سازی تحریم‌هاست. بدون داشتن یک شاخص مشخص که اثرات تحریم را به وضوح نشان دهد، الگوسازی‌های اقتصادی نتایج قابل اطمینانی ارائه نمی دهند. این مقاله به کمی‌سازی اثرات تحریم‌ها علیه اقتصاد ایران بر شاخص تورم مصرف‌کننده در دوره زمانی 1979-2022 می‌پردازد. به این منظور با استفاده از محاسبات ریاضیاتی یک شاخص کمی برای سنجش قدرت تحریم‌ها و مقایسه‌ی شدت آن‌ها با یکدیگر مورد استفاده قرار گرفت. سپس با بکارگیری الگوی خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR) اثرات تحریم‌ها بر تورم در اقتصاد ایران و میزان آن از سایر عوامل مؤثر تفکیک گردید. تلاش اصلی این مقاله پاسخ به این پرسش است که «آیا تحریم‌ها بر تورم در اقتصاد ایران اثر دارند یا خیر». بر این اساس فرضیه اصلی این مقاله به این صورت است: «تحریم‌ها اثری بر تورم ایران ندارند». نتایج حاکی از آن است که تحریم‌ها 7.9 درصد در افزایش شاخص سطح عمومی قیمت مصرف‌کننده (تورم) نقش داشته‌اند. این موضوع نشان می‌دهد سیاستگذار در هدفگذاری تورم علاوه بر متغیرهایی مانند حجم نقدینگی، نرخ بهره و امثالهم می‌بایستی به کمی‌سازی شدت تأیرگذاری تحریم‌ها توجه ویژه نماید.