شناسایی و تحلیل پیشران‌های مؤثر بر آمایش سرزمین با تأکید بر رویکرد آینده پژوهی(نمونۀ موردی: استان خوزستان)

Abstract

امروزه آمایش سرزمین، به­عنوان یک راهکار، به مناسب­ترین بستر برای برنامه­ریزی و توسعه در کشورها تبدیل شده است. در همین راستا، یکی از اهداف اصلی آن، مدیریت خردمندانه در راستای استفادة بهینه از ظرفیت­های سرزمین در جهت ارتقای سطح رفاه و توسعه­ است؛ از این­رو با نظر به اهداف آمایش سرزمین، توجه به مناطق محروم که دارای پتانسیل­­های بالقوه­ای هستند، اهمیت ­می­یابد. در پژوهش حاضر تلاش­ شده است با مشارکت مدیران و مسؤلان و خبرگان دانشگاهی، پیشران‌های کلیدی تأثیرگذار بر توسعة استان خوزستان شناسایی و در نهایت سناریوهای مؤثر بر توسعة آتی استان تدوین شود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. روش گردآوری داده‌ها و اطلاعات کتابخانه‌ای، اسنادی و پیمایشی بود. جامعة آماری پژوهش، جمعی از خبرگان و متخصصان صاحب­نظر در حوزة برنامه­ریزی شهری، منطقه­ای، به­صورت نمونه­گیری هدفمند انتخاب شده­اند. جهت تجزیه­وتحلیل اطلاعات به­دست­آمده، از تحلیل اثرات متقاطع در نرم­افزار «Micmac» استفاده شده است. نتایج این پژوهش حاکی از این است که فناوری، بهای جهانی نفت، سیاست خارجی و الگوی تعاملات بین­المللی به­عنوان عوامل کلیدی، با اهمیت و عدم قطعیت بالا شناسایی شده­اند و 8 سناریو که نشان­دهندة وضعیت توسعة آتی استان می­باشند، برمبنای این عوامل تدوین شده است.