تحلیلی بر نقش رسانه در ابعاد فرهنگی و اجتماعی روستائیان با تأکید بر شبکة استانی (نمونۀ موردی: بخش مرکزی شهرستان هامون)

Abstract

امروزه، رسانه­ها نقش بسیار پررنگی در سبک زندگی و تغییر فرهنگ مردم به­ویژه نواحی روستایی دارند. یکی از این رسانه­های تأثیرگذار تلویزیون است. هدف این پژوهش، بررسی نقش رسانه به­ویژه شبکة استانی هامون در ارتقای سطح توسعة فرهنگی و اجتماعی بخش مرکزی شهرستان هامون می‌باشد. جامعة آماری پژوهش96 روستای واقع در بخش مرکزی شهرستان هامون است که 27545 نفر (7096 خانوار) جمعیت دارد. جامعة نمونه، متشکل از 5 روستای ابراهیم‌آباد، بهرام‌آباد، دک دهمرده، سیاه‌پشته، فیروزه‌ای و سکوهه می‌باشد که با دارا بودن812 خانوار روستایی و به­لحاظ دسترسی به رسانة ملی و شبکة استانی هامون و همچنین دریافت کامل سیگنال، از موقعیت مناسبی نسبت به دیگر روستاها این بخش برخوردارند. حجم نمونه براساس فرمول کوکران 260 نفر تعیین­گردید و انتخاب نمونه، متناسب با جمعیت روستاها به­صورت تصادفی صورت گرفت. در این پژوهش، از روش‌های آمار توصیفی برای توصیف داده‌ها و آمار استنباطی نیز جهت تحلیل از آزمون‌های؛ تی­تک ‌نمونه‌ای، همبستگی پیرسون و آزمون رتبه‌بندی فریدمن استفاده ‌شده است. نتایج نشان­داد، از نظر پاسخگویان، شبکة استانی هامون با میانگین 14/3 و انحراف معیار 33/0 نقش زیادی در ارتقای توسعة فرهنگی و اجتماعی روستائیان منطقه دارد. همچنین میزان رضایت‌مندی ساکنین از فعالیت شبکة هامون با میانگین 88/2 و انحراف معیار 17/0 از سطح پایینی برخوردار است. نتایج آزمون همبستگی نشان­داد که بین نقش شبکة هامون در ارتقای توسعة فرهنگی و اجتماعی و همچنین میزان رضایتمندی ساکنین از فعالیت شبکه، همبستگی مثبت و مستقیمی برقرار است، به­گونه‌ای که با افزایش نقش شبکه در ارتقای توسعه، میزان رضایت‌مندی ساکنین نیز افزایش پیدا می‌کند؛ بنابراین این شبکه می‌تواند در ارتقای توسعة فرهنگی و اجتماعی روستاییان منطقة مورد مطالعه تأثیر زیادی داشته باشد به شرطی که برنامه‌های شبکة استانی، متناسب با فرهنگ و آداب و رسوم روستاییان باشد.