ارزیابی سطوح امنیت زیستی مزارع آبزی پروری در استان کرمانشاه

Abstract

امنیت زیستی، نقش ارزشمندی در پیشگیری از شیوع بیماری و بهره‌وری اقتصادی مزارع آبزی‌پروری بر عهده دارد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی امنیت زیستی مزارع آبزی‌پروری استان کرمانشاه و تهیه اولین سنجه سنجش کمی امنیت زیستی انجام شد. جامعه آماری، مزارع پرورش ماهی بودند که با بهره‌گیری از تکنیک نمونه‌گیری طبقه‌ای تعداد 162 مزرعه انتخاب گردید. داده‌های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته جهت بررسی 51 شاخص تأثیرگذار در سه سطح محیطی، ساختاری و عملیاتی و دو بعد امنیت زیستی داخلی و خارجی جمع‌آوری شد. بعد از جمع‌بندی امتیازها وضعیت موجود امنیت زیستی نسبت به وضعیت مطلوب (نمره 100) در هر سطح مشخص شد. بر اساس یافته‌ها امتیاز امنیت زیستی مزارع در سطح محیطی (61/7 از صد) و ساختاری (67/7 از صد) متوسط و امتیاز سطح سوم (48/02 از صد) نامطلوب گزارش گردید. امنیت زیستی داخلی و خارجی نیز در حد متوسط محاسبه شد. نتایج دو آزمون تی (t) و تحلیل واریانس یک‌طرفه (ANOVA) نشان داد متغیرهای دسترسی به برق، برخورداری از مجوزهای قانونی، شرکت در کلاس‌های آموزشی و وجود کارشناسان بهداشتی و فنی تولید بر نمره امنیت زیستی تأثیر دارند. ارزیابی دوره‌ای امنیت زیستی، نظارت بر اقدامات سطح عملیاتی و سنجش سواد امنیت زیستی آبزی‌پروران از پیشنهادهای این پژوهش می‌باشد.