اولویت بندی راهبردهای توسعه کشاورزی پایدار استان خوزستان: کاربرد روش فرآیند تحلیل شبکه‌ای

Abstract

هدف نهایی پژوهش اولویت‌بندی راهبردهای توسعه کشاورزی پایدار استان خوزستان با استفاده از روش فرآیند تحلیل شبکه‌ای می‌باشد. در این پژوهش، جمع ­آوری داده ­ها شامل چند مرحله بود: مرحله اول، با بررسی ادبیات تحقیق و مطالعه پیشینه پژوهش‌ها عوامل مؤثر بر بهبود پایداری کشاورزی شناسایی و در قالب یک مدل مفهومی تدوین‌ شده است. در مرحله دوم، به‌منظور اولویت‌بندی راهبردهای توسعه کشاورزی پایدار استان خوزستان از دیدگاه 25 نفر از اعضای هیئت‌علمی و محققین مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان با روش گلوله برفی انتخاب شدند. تجزیه‌وتحلیل داده ­ها با استفاده از نرم‌افزار Super decision انجام شد. نتایج حاصل از مقایسه زوجی معیارها (ابعاد پایداری) نشان داد بعد پایداری اجتماعی (با امتیاز 0/311) بالاترین اولویت را به خود اختصاص داده است. این یافته نشان می ­دهد که جهت دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی توجه به مشارکت بهره ­برداران و ذی نفعان کشاورزی و توسعه اصول کشاورزی پایدار در جهت نهادینه ­سازی فرهنگ کشاورزی پایدار در بین آن­ ها اهمیت دارد. لذا، ضرورت دارد در گام اول فرهنگ کشاورزی پایدار در جوامع ذینفع نهادینه گردد و ترویج کشاورزی در این راستا می‌تواند نقش‌آفرینی نماید. یافته‌ها نشان داد مهم‌ترین شاخص دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی، راهکار تقویت تعاونی­ های تولید پایدار محصولات کشاورزی (با امتیاز 0/186) است؛ بنابراین، از الزامات ضروری مدیریت صحیح منابع تولید بخش کشاورزی استان و پایداری آن­ها توجه به فعال نمودن و ایجاد تعاونی ­ها کشاورزی پایدار و مشارکت دادن آن ­ها در فرآیندهای طراحی، اجرا و بهره­ برداری طرح ­های کشاورزی می ­باشد.