مطالعۀ برخی عوامل ایجاد خطر بر زایمان زودرس در شهرستان گراش استان فارس با استفاده از روش رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR)

Abstract

مقدمه: زایمان زودرس به زایمان قبل از 37 هفتۀ حاملگی اطلاق می ­گردد و بزرگ‌ترین علت مرگ نوزادان، تولد نارس می­ باشد. بنابراین پژوهشگران در نقاط مختلف دنیا عوامل مرتبط گوناگونی را به ­عنوان عوامل خطر منجر به بروز زایمان زودرس معرفی کرده ­اند، لذا هدف اصلی این تحقیق این است که با استفاده از روش رگرسیون وزنی جغرافیایی، نواحی که بیشترین تأثیر را از زایمان زودرس می­ پذیرند، با توجه به گروه­ های سنی، هفته بارداری و شرایط جسمی و اقتصادی مادران در شهرستان گراش مشخص شوند.روش‌کار: در این تحقیق برای بررسی رابطۀ بین زایمان زودرس و 26 عامل ایجاد خطر در شهرستان گراش از مدل GWR استفاده شد. 26 عامل ایجاد خطر شامل گروه ­های سنی مختلف، هفته ­های مختلف بارداری، میزان درآمد، سابقه سزارین، سابقه جفت سرراهی، وزن­ گیری نامناسب مادر، سابقه عفونت ادراری و دستگاه تناسلی، خونریزی سه ماهه اول بارداری، تالاسمی مینور، چندقلویی، تیروئید، دیابت، بیماری ­های کلیوی، سابقه فشارخون، کووید-19 و مشکلات خونی به ­عنوان متغیر مستقل و زایمان زودرس به­ عنوان متغیر وابسته مشخص شدند.یافته­ ها: از بین 26 عامل ایجاد خطر 13 مورد یعنی نیمی از آن­ها با زایمان زودرس ارتباط معنی‌داری داشتند. از بین این عوامل، برخی از آن­ها در نقاط مختلف شهرستان همبستگی متفاوتی را از کم به زیاد نشان دادند، بنابراین به ­راحتی می ­توان در مکان­ های با همبستگی بالا، اقدامات پیشگیرانه و مدیریتی مؤثری را اعمال نمود، ولی برخی عوامل مانند تالاسمی مینور، وزن­گیری نامناسب، هفته­ های 33-30 و 36-34 بارداری در همۀ نقاط شهرستان میزان همبستگی بسیار بالایی را از خود نشان دادند که نیاز به توجه بسیار بالایی دارد.نتیجه ­گیری: نتایج کاربردی مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی و قدرت بالای آن جهت مدل­ سازی مکانی به مدیران و برنامه­ ریزان کمک می­ کند تا نقاط حساس بیماری­ ها و مسائل مختلف به­ عنوان نمونه زایمان زودرس را شناسایی و برای مدیریت هرچه بهتر به‌کار گیرند.