مرتبت تدریج در خانه؛ احیای بستر زندگی خانواده گسترده

Abstract

چکیده <br />این مقاله ؛ تلاشی است برای تدوین ( نظام فضایی ) که ظرفیت برقراری ارتباطی عمیق را میان ساکنین آن داشته <br />باشد. جامعة (مظروف معماری) امروز، بر خلاف جامعة همگن و پیوستة دیروز، دچار انقطاع شده است؛ انقطاع در <br />دو ساحت زمان و مکان؛ انقطاع مردم از گذشتة خود(گسست نسل ها ) و از یکدیگر . انقطاعی که در حد فاصل <br />خانواده هسته ای و مراتب وسیع تر جامعه رخ داده است. ایجاد پیوستگی، معلول جاری شدن مفهوم تدریج در روابط <br />افراد جامعه است. برای تحقق این امر، حلقه ای مولد، ولی مفقوده وجود دارد که مرتبه ای دیگر از مراتب اجتماعی <br />.« خانوادة گسترده » ؛ است <br />تغییر تدریجی، خصیصه ای است که سبب پیوستگی در هریک از این دو ساحت و همچنین این دو ساحت با <br />یکدیگر است و بستر احیای شیوه زندگی خانواده گسترده را فراهم می آورد. خانواده گسترده، به عنوان مرتبه ای از <br />جامعه که زنده است و بسترساز پیوستگی و زندگی در جامعه است . برا ی نیل به این منظور به شناخت خانواده <br />گسترده و بررسی امکان یا ضرورت احیای آن در جامعة امروز و جستجوی ویژگی های ظرف زندگی این خانواده <br />پرداخته شده است. <br />با توجه به علل افول خانواده گسترده، ایدئوگرام خانة این خانواده براساس تغییر تدریجی در دو ویژگی مهم <br />خانة ایرانی که همانا محصوریت و خلوت است، با نگاهی تمثیلی به سرمشق درخت شکل گرفته است. درخت برای <br />میوه، دو منبع تغذیه فراهم آورده؛ شاخه ها به عنوان منبع تغذیة مشترک؛ و تغذیة مستقیم و مستقل از آفتاب و هوا . <br />حیاط نیز منبع تغذیة خانه است. در هر خانة جزء، حدفاصل دو حیاط خلوت و حیاط جمع، طیف فضاها از خلوت تا <br />جمع سامان می گیرند؛ و خانه ها در حیاط مشترک به وحدت می رسند. در ارتباط فضای باز با فضای بسته، طیف <br />محصوریت مطرح می شود، که تبدیل این دو را در طریقی تدریجی پیشنهاد می کند. امری که باعث پیوستگی فضا <br />می شود. <br />در مفهوم مطروحه -یعنی تغییر تدریجی و پیرو آن پیوستگی در ظرف و مظروف معماری- می توان مطابقتی یافت با <br />فلسفه ملاصدرا که بر اصالت وجود بنا نهاده شده است. از منظر او، هستی، خصلتی طیف گونه یا تغییری تدریجی و <br />پیوسته دارد؛ خصلتی تکوینی که در نظام تشریعی نیز بنا به برقراری آن است.