تحلیل مالیات بر سپرده‌های مدت‌دار بانکی در شرایط وجود کسری بودجه

Abstract

در راستای کاهش رفتارهای سفته‌بازی در اقتصاد ایران، قانون مالیات بر عایدی سرمایه در سال 1402در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. بر اساس نظریه رجحان نقدینگی کینز،‌ سپرده‌های مدت‌دار بانکی مصداق انگیزه سفته‌بازی نگهداری پول هستند. بنابراین، افزایش سهم سپرده‌های مدت دار بانکی در اقتصاد ایران به عنوان ظرفیت بالقوه در بروز رفتارهای سفته‌بازانه در اقتصاد شناخته می‌شود. از طرفی دیگر، دولت به دلیل شرایط تحریم دچار ناترازی‌های مالی گشته و اثر این ناترازی‌ها می‌تواند باعث بروز رکود و تورم مزمن در اقتصاد گردد. اکنون سوال این است آیا مالیات بر چنین سپرده‌هایی می تواند راهکار مناسبی برای تامین مالی دولت و کنترل تورم در اقتصاد ایران باشد؟ این تحقیق،‌ به دنبال بررسی اثرات مالیات بر میزان سپرده‌های مدت‌دار بانکی (به عنوان یک ظرفیت جدید مالیاتی) در اقتصاد ایران برای جبران کسری بودجه دولت و کاهش تورم به صورت یک تکانه برون زا در چارچوب یک الگوی پویای تصادفی کینزین جدید است. نتایج نشان میدهد با برقراری این مالیات در صورت بروز تکانه ناشی از افزایش نرخ مالیات بر سپرده‌های مدت‌دار بانکی، کسری بودجه دولت و نرخ تورم کاهش و مصرف خانوار و سطح تولید افزایش می‌یابد. در نتیجه این مالیات می‌تواند به عنوان ابزاری برای جبران کسری بودجه دولت و کنترل تورم استفاده شود.