بررسی غلظت و الگوی پراکندگی بی فنیل های چند کلره (PCBs) در 5 گونه از ماهیان خوراکی تالاب شادگان

Abstract

آلاینده های آلی کلره, ترکیباتی با پایداری بالا و خطرناک می باشند که به طور گسترده در محیط زیست پراکنده شده اند. از بین این ترکیبات، بی فنیل های چند کلره (PCBs) می توانند برای انسان سرطان زا بوده و بر عملکرد فکری، سیستم عصبی، دستگاه تولید مثل و سیستم ایمنی بدن انسان تاثیر گذارند. موجودات آبزی بخصوص ماهیان مسیر اصلی ورود این ترکیبات به بدن انسان شناخته می شوند. تحقیق حاضر به بررسی تجمع و الگوی پراکندگی PCBs در 5 گونه از ماهیان خوراکی جمع آوری شده از تالاب شادگان و تاثیر عوامل مختلف بر غلظت این آلاینده ها می پردازد. تعیین و اندازه گیری غلظت این آلاینده ها در نمونه ها با استفاده از دستگاه گازکروماتوگرافی انجام شد. نتایج به دست آمده نشان داد که در گونه های بنی، برزم و کپور ترکیب 52 - PCB در بین ترکیبات PCBs بیشترین مقدار را داشته و در آنها به ترتیب برابر 03/2، 64/4 وng/g wet wt 92/1 بوده است. در شـیربت ترکیب 28 - PCB و در شـلج 138 - PCB بالاترین مقدار را داشته و در آنها به ترتیب برابر 68/4 وng/g wet wt 10/4 بوده است. میانگین غلظت PCBs در گونه برزم دارای بیشترین غلظت بوده (کروسکال والیس- من ویتنی یو) که می تواند مربوط به رژیم گوشتحواری این گونه باشد. بررسی ها نشان داد که میانگین غلظتPCBs در گروه وزنی کمتر از 320 گرم، گروه سنی بیش از 3 سال و رژیم غذایی گوشتخوار بالاتر ترین مقدار را داشته است(من ویتنی یو).