تعیین برخی فلزات سنگین در عضلات ماهی سفید (Rutilus frisii kutum) و کپور معمولی (Cyprinus carpio) جنوب مرکزی دریای خزر

Abstract

در این تحقیق غلظت عناصر سنگین و سمی کادمیوم، سرب، ارسنیک و جیوه که از عناصر اجباری سازمان بهداشت جهانی و سازمان کشاورزی و غذایی سازمان ملل برای سنجش در ماهیان خوراکی است، در عضلات خوراکی 24 نمونه از دو گونه ماهی اقتصادی و پر مصرف در شمال کشور شامل : ماهی سفید(Rutilus frisii kutum) و کپور معمولی (Cyprinus carpio) در حوضه‌ی جنوب مرکزی دریای خزر پس از نمونه ‌برداری و آماده سازی، با روش طیف سنجی جذب اتمی با شعله برای کادمیوم، سرب و ارسنیک و روش طیف سنجی جذب اتمی مجهز به سیستم تولید بخار سرد برای جیوه مورد سنجش قرار گرفت. میانگین ± خطای استاندارد غلظت عناصر سنگین و سمی کادمیوم، سرب و ارسنیک در عضلات ماهی سفید به ترتیب 30/0±21/1، 31/1±57/2 و 08/0±15/0 میکرو گرم بر گرم وزن خشک نمونه و برای عنصر سنگین و سمی جیوه 20/13± 59/344 نانو گرم بر گرم وزن خشک نمونه بدست آمد. هم چنین میانگین ± خطای استاندارد غلظت عناصر سنگین و سمی کادمیوم، سرب و ارسنیک در عضلات ماهی کپور معمولی نیز به ترتیب 40/0±35/1، 20/0±49/2 و 03/0±30/0 میکرو گرم بر گرم وزن خشک نمونه و برای عنصر سنگین و سمی جیوه 09/16± 83/302 نانو گرم بر گرم وزن خشک نمونه اندازه‌گیری شد. مقادیر بدست آمده با حد مجاز و سطح استاندارد این عناصر، ارائه شده از سوی سازمان بهداشت جهانی و سازمان کشاورزی و غذایی سازمان ملل برای ماهیان مقایسه شد. نتایج نشان داد که غلظت عناصر سنگین و سمی کادمیوم و سرب در عضلات ماهیان فوق در مناطق مورد مطالعه یعنی بابلسر، فریدون کنار، محمود آباد، رستم رود نور، پارک جنگلی سی سنگان و نوشهر، در سطح اطمینان آماری 95 درصد اختلاف معنی‌داری با مقدار مجاز و سطح استاندارد خود دارند(05/0 >P). نتایج بدست آمده نشانگر آلوده بودن آب این مناطق از لحاظ عناصر سنگین فوق می باشد.