تاثیر سطوح مختلف تنش خشکی و میکوریزا بر عملکرد ارقام گلرنگ

Abstract

<strong>اهداف:</strong> گلرنگ به دلیل داشتن کیفیــت بــالای روغــن دانــه و وجــود بــیش از ٩٠ درصــد اسیدهای چرب غیراشباع به عنوان گیاه روغنی با ارزشی مطرح می­باشد. تنش خشکی، مهمترین عامل محدود کننده عملکرد گیاهان زراعی در بسیاری از نقاط جهان از جمله ایران می­باشد. همزیستی با قارچ­های میکوریزا سبب افزایش رشد، بهبود عملکرد و بالا رفتن مقاومت گیاهان در برابر انواع تنش­های محیطی از جمله خشکی می­شود. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر همزیستی با میکوریزا بر میزان تحمل ارقام گلرنگ بهاره در سطوح مختلف تنش خشکی از طریق اندازه­گیری برخی صفات کمی و کیفی انجام گرفت.<br /> <strong> </strong><br /> <strong>مواد و روش­ها:</strong> این آزمایش به صورت فاکتوریل-اسپلیت پلات، در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی، در مزرعه تحقیقاتی هنرستان کشاورزی ارومیه در سال 1394 با 3 تکرار اجرا گردید. فاکتور اصلی سه سطح آبیاری شامل آبیاری مطلوب، تنش ملایم و تنش شدید خشکی و میکوریزا بصورت عدم تلقیح (شاهد) و تلقیح با میکوریزا گونه <em>Glomus</em><em>mosseae</em> و فاکتور فرعی شامل پنج رقم گلرنگ بهاره پدیده، گل مهر، گلدشت، صفحه و مکزیک بود.<br /> <strong> </strong><br /> <strong>یافته­ها:</strong> نتایج تجزیه واریانس نشان داد تنش خشکی شدید در مقایسه با آبیاری مطلوب، وزن هزار دانه، تعداد دانه در طبق، تعداد طبق در بوته، عملکرد دانه، عملکرد روغن و عملکرد پروتئین را به ترتیب به میزان 29، 30، 33، 58، 62 و 63 درصد کاهش داد. تلقیح با قارچ میکوریزا در مقایسه با عدم تلقیح عملکرد دانه، شاخص کلروفیل، عملکرد پروتئین، وزن هزار دانه و عملکرد بیولوژیک را به ترتیب به میزان 14، 13، 14، 5 و 39 درصد افزایش داد.<br /> <strong> </strong><br /> <strong>نتیجه­گیری: </strong>یکی از روش­های به­زراعی جهت بهبود عملکرد کمی و کیفی ارقام مختلف گلرنگ بویژه تحت شرایط تنش خشکی، تلقیح با قارچ­های میکوریزا پیشنهاد می­گردد همچنین در هر سه شرایط مختلف آبیاری، در بین ارقام مورد بررسی رقم پدیده از نظر عملکرد برتر از سایر ارقام بود و این رقم برای کشت در این منطقه مناسب به­نظر می­رسد.<br />