تبیین ساختار وجودی بِرّ ( نیکی گسترده ) و نقش آن در مدیریت ارتباطات و آسیبهای جامعه

Abstract

هر جامعه­ای به اقتضای خود دارای مسائل و مشکلاتی است و به حداقل رساندن موانع زیست سالم و پرنشاط اجتماعی نیازمند قوه مدیریتی متقن و قوی است. غالباً دولت‌ها متولی اصلی رفع کدورت‌ها و گسل‌های اجتماعی به شمار می‌روند منتهی کسانی به توان رصد منظومه‌ای این مسائل مجهز هستند که دغدغه اجتماعی و ارتباطات انسانی را منوط به تحقق رضایت الهی می‌دانند و خود را در این مختصات جانمایی می‌کنند. دلیل سفارش دین اسلام به مراعات و توجه مؤمنین و افراد جامعه به یکدیگر، هم درزمینۀ امور مادی و هم معنوی، این است که مؤمنین نسبت به هم هوشیار باشند و از دایره خودخواهی بیرون آیند. خمس و زکات و انفاق و صدقه و ... بروز همین اعتقاد نسبت به اهتمام به دیگرخواهی است. این مقاله با بررسی آیات و روایات و تحلیل عقلی و با محوریت سور مبارکه انسان و مطففین، سعی در تبیین مفهوم «بِرّ» دارد. منتسبان به این صفت نیز با کلمه «أبرار» بیان شده است. درواقع روش تحقیق مقاله حاضر به‌صورت تحلیل محتوای آیات قرآن و به‌صورت ایجاد سؤال بوده است؛ یعنی سؤال، محرک ورود ما به قرآن و رجوع ما به خداست. سؤال کلی ما در این پژوهش عبارت است از اینکه «بهینه‌ترین حالت مواجهه با آسیب‌های اجتماعی جامعه چگونه است؟» که می‌تواند با رجوع به عرف علمی و نیز عرف جامعه و مجموعه تجربیاتی که از این مفهوم در جامعه دیده شده است، آن را تفصیل و سؤالات متعددی را به دست آورد. این روند به شکل‌گیری ساختار وجودی بِرّ منتهی شد و در انتها به تأثیر مدل رفتاری چنین افرادی (أبرار) بر رفع آسیب‌ها و اختلالات جامعه منجر شد که با رهیابی آن در مصادیق روایات، طراحی دقیق­تری از روحیه و عملکرد ابرار شکل گرفت.