تأثیر تغییر مبدأ تقویم شمسی از هجری به شاهنشاهی بر نهضت اسلامی

Abstract

حکومت پهلوی در سال 1354ش مبدأ تقویم شمسی کشور را از هجری (هجرت پیامبر: رویدادی مذهبی) به شاهنشاهی (تاج‌گذاری کوروش: رویدادی ملی) تغییر داد. این تغییر باعث واکنش قشرهای مختلف جامعه به‌ویژه روحانیون شد. شاه درنهایت در سال 1357ش برای فرونشاندن اعتراضات مردم مبدأ تقویم را از شاهنشاهی به هجری بازگرداند. <strong>هدف</strong>: پژوهش حاضر دَرپیِ رسیدن به پاسخی مناسب برای این پرسش است که واکنش گروه‌های مختلف مردم اعم از مذهبی (روحانیون)، دانشگاهی و احزاب به تغییر تقویم چه بود و این واکنش چه تأثیری در پیروزی نهضت اسلامی داشت؟ <strong>روش</strong>: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی‌بر اسناد و مدارک آرشیوی و منابع اصلی انجام شده‌است. <strong>نتیجه</strong>: شاه با تغییر تقویم بیش‌تر دَرپیِ نشان‌دادن عظمت ایران باستان به غربی‌ها بود و به فکر اهانت به دین اسلام نبود؛ ولی چون نمادی اسلامی را حذف کرده بود و نمادی شاهنشاهی را جایگزین آن کرده بود، روحانیون این تغییر را توهین به اسلام و پیامبر قلمداد می‌کردند. دانشجویان این عمل را درجهت حذف اسلام می‌دانستند و احزاب هم این اقدام را زمینۀ تغییر قانون اساسی می‌پنداشتند.