بررسی تجربه زیسته انتقال ارزش‌های دینی از مادران به دختران نوجوان (موردمطالعه: شهر دلیجان)

Abstract

خانواده اولین نهاد اجتماعی است که فرزندان را با ارزش‌های اجتماعی آشنا می‌کند. یکی از موضوعات مهم اجتماعی در جامعه اسلامی، انتقال ارزش‌های دینی از مادران به دختران در محیط خانواده است. انتقال باورها و ارزش‎ها به فرزندان توسط والدین، از چگونگی تعامل و ارتباط آنان با فرزندان شکل می‌گیرد. با توجه به الگو گیری فرزندان از والدین و به‌ویژه جایگاه محوریِ مادران در خانواده، مادران نقش به سزایی در انتقال ارزش‌های دینی به دختران خود دارند. هدف این تحقیق گردآوری اطلاعات موردنیاز برای دستیابی به یافته‌هایی است که بتوان بر اساس آن‌ها راهکارهایی واقع‌نگرانه جهت تقویت انتقالِ ارزش‌های دینی مادران به دختران ارائه کرد. برای تأمین این هدف، تحقیق حاضر با روش پدیدارشناسی به بررسی نقش مادران در انتقال ارزش‌های دینی به دختران نوجوان در شهر دلیجان پرداخته و بر آن است تا روایتی توصیفی از معنا و ماهیت تجربه زیسته مادران دلیجانی از چگونگی انتقال ارزش‎های دینی به دختران نوجوان خود ارائه کند. داده‌های موردنیاز این تحقیق از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۳۱ مادر و دختر نوجوان به‌دست‌آمده است. این مادران و دختران در موقعیت‌های متفاوت اجتماعی قرار داشتند و تجربه زیسته خود نسبت به زندگی با نوجوان و اینکه چه چیزهایی را ارزش می‌دانند و چه تلاش‌هایی در انتقال این ارزش‌ها به نوجوان خود داشته‌اند را بیان کردند. بر اساس یافته‌های تحقیق، نوع عملکرد والدین مخصوصاً مادران و تقیّد آن‌ها به ارزش‌های دینی و نیز درک شرایط دوران نوجوانی و تعامل خوب و سازنده مادر با نوجوان دختر و همچنین شناخت مسیر حرکت نوجوان، نقشی تعیین‌کننده سیر تربیتی و انتقال ارزش‌های دینی به او دارد.