ساختار ژنتیکی جمعیت‌های پایکای افغانی (Ochotona rufescens) در استان خراسان شمالی

Abstract

هدف مطالعۀ حاضر، بررسی ساختار ژنتیکی جمعیت‌های پایکای افغانی (<em>Ochotona rufescens</em>) در خراسان شمالی برای دستیابی به میزان جدایی جمعیت‌های آن است. 122 نمونه متعلق به چهار جمعیت پایکای افغانی (قورخود، گلول - سرانی، سالوک و ساریگل) صید و ویژگی‌های ژنوتیپی آنها با استفاده از هفت نشانگر ریزماهواره بررسی شدند. نتایج نشان دادند تمام لوکوس‌های مطالعه‌شده چندریختی دارند و تعداد آلل‌ها در این جایگاه‌ها بین دو تا هفت آلل متغیر است. بر اساس روش تحلیل واریانس مولکولی، Fst و Rst معناداری بین جمعت‌های بررسی‌شده وجود دارد. نتایج آزمون تطبیقی نشان دادند نسبت زیادی از افراد کل جمعیت‌ها (90 درصد) به‌درستی به جمیعت اولیه متعلق بودند و فقط 10 درصد افراد جمعیت‌ها از سایر جمعیت‌ها مهاجرت کرده‌اند. بررسی تفاوت ژنتیکی جفتی بین جمعیت‌های بررسی‌شده نیز نشان داد تفاوت جفتی بین جفت‌ جمعیت‌های مختلف بر اساس Fst، رابطۀ معناداری در تمام مقایسه‌های جفتی نشان می‌دهد. نتایج گروه‌بندی الگوی پریچارد نیز نشان دادند نمونه‌های جمع‌آوری‌شده در مطالعۀ حاضر تقریباً هفت گروه تشکیل می‌دهند. نتایج تحلیل AMOVA، وجود ساختار ژنتیکی معناداری بین جمعیت‌های مختلف بررسی‌شده نشان دادند و بیشتر واریانس به واریانس درون جمعیت‌ها مربوط بود. به نظر می‌رسد ساختار ژنتیکی مختلف هرچند اندک بین جمعیت‌های مطالعه‌شده وجود دارد.