ارزیابی میزان پارازیتیسم تخم بید گوجه‌فرنگی Tuta absoluta توسط جمعیت‌های بومی زنبور Trichogramma brassicae در شرایط آزمایشگاه

Abstract

بید گوجه‌فرنگی<em>Tuta absoluta </em><em> </em>یکی از آفات مهم گوجه‌فرنگی در بسیاری از نقاط دنیاست که همه‌ی مراحل رشدی گیاه میزبان را مورد حمله قرار داده و در صورت عدم کنترل به نابودی کامل محصول منجر خواهد ‌شد. یکی از روش‌های کنترل این آفت، استفاده از عوامل کنترل بیولوژیک از جمله زنبورهای <em>Trichogramma</em> (Hym: Trichogrammatidae) می‌باشد. در این بررسی میزان پذیرش و پارازیتیسم تخم <em>T. absoluta</em>توسط شش جمعیت بومی زنبور <em>Trichogramma brassicae</em> درشرایط آزمایشگاه (1±25 درجه‌ی سلسیوس، رطوبت نسبی10±70 درصد، دوره‌ی نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی) مقایسه شد. آزمایش‏ها با استفاده از گیاه گوجه‌فرنگی رقم نانهمز 6189 در قالب طرح کاملاً تصادفی در 12 تکرار انجام شد. برای هر جمعیت، زنبورهای ماده‌ جفت‌گیری کرده با طول عمر کمتر از 24 ساعت، به‏صورت انفرادی روی برگچه‏های حاوی30 عدد تخم‏ تازه‏ی بید گوجه‌فرنگی (به‌صورت مساوی، 15 عدد در هریک از سطوح برگ) به‌مدت 24 ساعت درون ظروف پلاستیکی استوانه‏ای شکل (5/8×11 سانتی‏متر) قرار داده شدند. سپس برگ‏ها به‏مدت پنج روز در اتاق حرارت ثابت نگهداری و میزان پارازیتیسم تخم<em>T. absoluta</em> توسط جمعیت‌های بومی <em>T</em>. <em>brassicae</em> تعیین شد. نتایج نشان داد میزان پذیرش و پارازیتیسم تخم بید گوجه‌فرنگی توسط جمعیت‏های‌ بومی زنبور <em>T. brassicae</em> به‏صورت معنی‌داری با یکدیگر تفاوت دارد. بیش‌ترین و کم‌ترین درصد پارازیتیسم به‌میزان 34/9±89/53 و 05/4±94/6 به‌ترتیب مربوط به جمعیت‌های بابلسر و صومعه‌سرا بود. میانگین درصد پارازیتیسم تخم‌های <em>T. absoluta</em> توسط هر یک از جمعیت‌های زنبور در سطوح رویی و زیرین برگ تفاوت معنی‌داری نداشت.