بررسی نقش و کارکرد نهاد خانواده در تحقق امنیت اجتماعی در شهر قزوین

Abstract

امنیت از نیازها و انگیزه های اساسی انسان به شمار می‌رود به طوری که با زوال آن آرامش خاطر انسان از بین می‌رود اضطراب و ناآرامی جای آن را می‌گیرد. پیچیدگی فرایند تأمین امنیت و سازوکار مربوط به آن، به ویژه در حوزه امنیت اجتماعی به معمایی تبدیل شده است، به خصوص که تعابیر و مصداق‌های بحث امنیت فوق‌العاده سیال و گوناگون می‌باشند. بررسی نقش کارکرد خانواده در تأمین امنیت اجتماعی و ارزیابی ارتباط این نهاد با سایر نهادهای اجتماعی، با توجه به اهمیت و کارکردهای مختلف آن است. پدیده های اجتماعی به لحاظ ماهیت سیال خود همواره در معرض تأثیر و تأثر متغیرهای گوناگون در عرصه اجتماع هستند و بدون شک در رفتار افراد، گروه‌ها، ساخت و جهت دهی به یکدیگر، نقش غیر قابل انکار دارند در میان نهاد های اجتماعی در ایران، نهاد خانواده عموماً از کانون گرمی بهره می‌برد و دارای کارکردهای متنوعی در شئون مختلف اجتماعی از جمله امنیت است. در این مقاله سعی شده است پس از طرح تلقی‌های مختلف از امنیت اجتماعی و ارائه تعریف مشخص از آن، در چارچوب نظریه کارکردگرایی به تحلیل و تبیین ابعاد کارکردی نهاد خانواده و امنیت اجتماعی پرداخته شود. مقاله حاضر به روش پیمایشی بوده و از طریق نمونه گیری خوشه ای، پرسشنامه‌ها در دو منطقه های انتخابی یک و سه شهر قزوین، در حجم نمونه 382 خانواده توزیع گردید. داده های حاصله از پرسشنامه با روش‌های آزمون خی دو (X2)، آزمون t و آزمون f در نرم افزار spss تحلیل گردید. نتایج حاکی از آن بود که پایگاه اجتماعی- اقتصادی (31%)، کنترل رفتار فرزندان (51%) و پایبندی خانواده به امور مذهبی (7%) از سوی نمونه آماری به عنوان کارکردهای خانواده در تحقق امنیت اجتماعی شناخته شدند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که به طور کلی پایگاه اجتماعی- اقتصادی در خانواده و کنترل رفتار فرزندان بیشترین نقش را در امنیت اجتماعی داشته و پایبندی به امور مذهبی عاملی مؤثر در تحقق امنیت اجتماعی شناخته نشد.