ارزیابی اثر تغییراقلیم بر رطوبت خاک مزارع به‌کمک مدل‌های SWAP و AOGCM

Abstract

تخمین رطوبت خاک نقش اساسی در مدل­سازی هیدرولوژیکی، مدیریت و پیش­بینی خشکسالی، تجزیه و تحلیل تغییراقلیم و پشتیبانی از تصمیم­گیری­های کشاورزی ایفا می­کند. بدین­منظور، با استفاده از تغییرات پارامترهای هواشناسی در دوره­ آتی، اثر تغییراقلیم بر وضعیت رطوبت خاک با سه مدل و سه سناریو انتشارB1، A2 و A1B بررسی شد. بنابراین، ابتدا مقادیر دما، بارش، رطوبت نسبی، باد و تشعشع تحت این سه سناریو و سه مدل AOGCM برآورد شد وسپس با استفاده از مدلLARS-WG و فاکتور تغییر ریزمقیاس شدند. نتایج نشان داد در دوره آتی (2039-2020) نسبت به دوره پایه (2011-1992) دما، رطوبت نسبی، باد و بارش به­طور متوسط 8، 7، 1، و 5 درصد افزایش و دما و رطوبت نسبی برای دوره آتی (2099-2080) نسبت به دوره پایه به­طور متوسط 30 و 19درصد افزایش خواهند یافت. همچنین به­کمک پارامترهای هواشناسی و داده­های آب و خاک در مدل SWAP، رطوبت در اعماق 30 و 60 سانتی­متری خاک برای دوره پایه و آتی تعیین شد. نتایج نشان داد که رطوبت در دوره آتی 2030 نسبت به دوره پایه افزایش ودر دوره 2090 نسبت به دوره پایه کاهش خواهد یافت. همچنین هفته­های 5 و21 در طی رشد گندم به­ترتیب مزارع فاروب و سلیمانی، هفته­های هشدار دهنده تنش خشکی تعیین شده است.