سازماندهی کالبدی، به عنوان بخشی از برنامه‌ریزی مدیریت بحران به منظور کاهش آسیب پذیری (نمونه موردی منطقه 1 شهر قزوین)

Abstract

از تأثیرپذیرترین حوزه‌ها در مواجهه با سوانح طبیعی، بافت کالبدی سکونت‌گاه‌ها است. یکی از مهم‌ترین جنبه‌های برنامه‌ریزی شهری، توزیع مناسب زیرساخت های ضروری شامل مراکز امداد رسانی و پشتیبانی، فضاهایی به منظور تخلیه و اسکان موقت آسیب‌دیدگان، راه های اضطراری و ...) در مواقع بحران است. عملکرد نامناسب هر یک از این اجزاء، واکنش اضطراری در برابر بحران را با مشکل مواجه می کند. از این رو، سازماندهی عناصر کالبدی مورد نیاز در مواقع بحران، برای مقابله با آسیب های احتمالی ناشی از سوانح طبیعی، در مرحله پیش از بحران، امری اجتناب‌ ناپذیر خواهد بود. سؤالی که در این جا مطرح می شود، آن است که چگونه می توان عملکردهای حیاتی شهر را به گونه ای سازماندهی نمود که در صورت وقوع بحران، شهر متحمل حداقل آسیب ها شود؟ هدف پژوهش حاضر، شناسایی عناصر کالبدی حیاتی و موثر در شهرها، به منظور کاهش آسیب پذیری در مواقع بحران و سازماندهی این عناصر به گونه ای است که از اختلال و گسستگی آن ها در مواقع بحرانی جلوگیری شود. بدین منظور پس از شناسایی عناصر کالبدی و حیاتی و تعریف معیارهای مکان یابی هر یک از این عناصر با استفاده از روی هم گذاری لایه های اطلاعاتی با روش Pass/Fail Screening در نرم افزار جی آی اس به مکان‌یابی عملکردهای یاد شده در سطح منطقه 1 شهر قزوین پرداخته می شود