بررسی روند تغییرات شاخص خشکی در نیمه جنوبی ایران

Abstract

هدف از انجام این مطالعه بررسی روند تغییرات هم­زمان بارندگی و تبخیر و تعرق در قالب شاخص خشکی برای نیمه­جنوبی کشور است. دوره آماری مورد مطالعه در این تحقیق مربوط به سال­های 1961 تا 2000 در نظر گرفته شد. نتایج اولیه مربوط به سری زمانی داده­های ده ایستگاه سینوپتیک مشخص کرد که تبخیر و تعرق تغییرات کمتری نسبت به دو عامل بارش و شاخص خشکی داشت. در مرحله بعد با اعمال آزمون ناپارامتری من­کندال روند تغییرات هر یک از عامل­های فوق مشخص گردید. نتایج نشان داد که در اکثر ایستگاه­ها در طول 40 سال روند بارش افزایشی و روند تبخیر و تعرق کاهشی بود. روند بارش و شاخص خشکی و در حدود 70 درصد از ایستگاه­ها و تبخیر و تعرق در حدود 90 درصد از ایستگاه­ها معنی­دار بود. تحلیل­های روند مرتبط با شاخص خشکی ثابت نمود که اقلیم اکثر ایستگاه­ها (80 درصد) تا حدودی به اقلیم مرطوب تمایل داشتند. نمودارهای روند من­کندال در تمامی ایستگاه­ها شروع تغییرات به صورت ناگهانی را از حدود سال 1963 نشان داد. حداکثر و حداقل مقادیر معنی­دار روند هر سه عامل به ایستگاه­های اصفهان و اهواز با دو اقلیم متفاوت استپی و بیایانی تعلق داشت.