اثر باکتری¬های ریزوبیومی محرک رشد گیاه بر بهبود شرایط تغذیه¬ای کلزا (.Brassica napus L) تحت تنش شوری

Abstract

به منظور بررسی تاثیر مایه­زنی باکتری­های ریزوبیومی محرک رشد گیاه بر جذب عناصر غذایی (نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن، روی، منگنز و مس) در کلزا تحت تنش شوری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار، با دو فاکتور: 1- شوری در چهار سطح ₀S، ₁S، ₂S و ₃S (به ترتیب 0، 3، 6 و 9 دسی­زیمنس ­برمتر) و 2-جدایه­های ریزوبیومی (در هفت سطح ₁T: بدون باکتری (شاهد)، ₂T: باکتری متحمل به شوری و حل­کننده فسفات­های نامحلول معدنی، ₃T: باکتری متحمل به شوری، مولد ACC-دآمیناز و حل­کننده فسفات­های نامحلول معدنی، ₄T: باکتری متحمل به شوری، مولد ACC-دآمیناز زیاد و IAA، ₅T: باکتری متحمل به شوری، مولد ACC-دآمیناز، IAA و حل­کننده فسفات­های نامحلول معدنی، ₆T: باکتری متحمل به شوری، ₇T: باکتری حساس به شوری)، اجرا شد. در مجموع، با افزایش سطوح شوری غلظت عناصر غذایی کاهش یافت. بر اساس نتایج حاصله، مایه­زنی باکتری تاثیر معنی­داری بر جذب عناصر غذایی نشان داد (01/0P<). تحت تنش شوری، بیشترین غلظت نیتروژن (22 تا 33 درصد افزایش نسبت به شاهد) و روی (20 تا 47 درصد) از تیمار ₄T بدست آمد. به علاوه، بالاترین غلظت فسفر با افزایش 11 تا 37 درصدی نسبت به شاهد در تیمار ₃T مشاهده شد. همچنین مایه­زنی با تیمار ₅T به ترتیب سبب افزایش 83 و 25 درصدی در غلظت آهن و مس نسبت به شاهد در سطح شوری ₃S گردید. در مجموع می­توان بیان کرد استفاده از زادمایه باکتری­های ریزوبیومی محرک رشد به عنوان یک کود زیستی جهت نیل به کشاورزی پایدار حائز اهمیت بوده و می­تواند به عنوان روشی ساده و اقتصادی در بهبود تغذیه کلزا تحت تنش شوری مطرح باشد.