اثر آلودگی کادمیومی خاک بر برخی شاخص¬های فیزیولوژیک گیاه بنگدانه (Hyoscyamus niger L) در حضور و عدم حضور ریزجانداران محرک رشد گیاه

Abstract

ریزجانداران محرک رشد گیاه به روشهای مستقیم و غیر مستقیم باعث بهبود رشد و عملکرد گیاه می­شوند. برای بررسی اثر باکتری­های محرک رشد گیاه و قارچ ریشه­های آربوسکولار بر برخی شاخص‌های فیزیولوژیک گیاه بنگدانه، آزمایش گلخانه­ای به صورت فاکتوریل با طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. فاکتورهای آزمایش شامل غلظت­های مختلف کادمیوم (0، 10، 30 و 100 میلی گرم کادمیوم بر کیلوگرم خاک) و تلقیح میکروبی در سه سطح شاهد، PGPR (ترکیب سودوموناس‌های <em>P. p</em><em>utida</em>، <em>P. fluorescens</em> و <em>P. aeruginosa</em>) و AMF (ترکیب میکوریزهای <em>G. mosseae</em>، <em>G. intraradices</em> و<em>G. fasciculatum</em>) اجرا گردید. نتایج نشان داد تیمار­های آزمایش، طول ساقه و وزن خشک گیاه را در مقایسه با تیمار شاهد به طور معنی­داری (05/0<em>P</em>≤) افزایش دادند. همچنین نتایج بدست آمده نشان داد که با افزایش غلظت کادمیوم در خاک از غلظت کلروفیل a،b و میزان نسبی آب برگ (RWC) به طور معنی­داری) 05/0<em>P</em>≤) کاسته شد. با اینحال در گیاهان تلقیح شده با ریزجانداران محرک رشد افزایش قابل توجهی در کلروفیل a،b و RWC مشاهده شد. مقدار کربوهیدرات‌های محلول و پرولین تحت تنش آلودگی، در گیاهان باکتریایی و قارچی نسبت به گیاهان شاهد به طور معنی­داری افزایش یافت. همچنین درصد همزیستی میکوریزی با افزایش کادمیوم در خاک به‌طور معنی‌داری (73% نسبت به Cd₀) کاهش یافت. چنین استنباط می‌گردد که در شرایط تنش فلزات سنگین می­توان از ریزجانداران محرک رشد بعنوان افزاینده­های رشد گیاه بهره برد.