واکنش ریشه گونه‌های چوبی فراتوفیت (آب‌یاب) به تنش خشکی

Abstract

فراتوفیت‌ها گیاهانی هستند که نیاز آبی خود را به‌طور مستقیم از طریق توسعه ریشه­‌های کارامد، از منابع آبی سطحی تامین نموده و برای رشد مطلوب، ریشه باید در تماس مستقیم با آب و یا خاک کاملاً مرطوب قرار ­گیرد. با توجه به اهمیت ریشه در فرایند جذب آب و مواد غذایی از خاک، مطالعه رفتار و سازو­کارهای سازگاری آن به تنش‌­های محیطی و از جمله تنش خشکی بویژه درخصوص گونه‌های چوبی فراتوفیت که در جنگلکاری از اهمیت خاصی برخوردار هستند، بسیار ضروری است. در این تحقیق پراکنش وزنی و طولی ریشه<em>camaldulensis </em><em>Eucalyptus</em> به عنوان یک گونه فراتوفیت مورد توجه قرار گرفت. آزمایش در شرایط لایسیمتری و تحت تاثیر رژیم­‌های مختلف کم آبیاری (آبیاری در حد ظرفیت زراعی به عنوان شاهد، 30 و 60 درصد کم آبیاری) صورت گرفت. نتایج بررسی­‌های به عمل آمده نشان داد که با کاهش دسترسی گیاه به آب یا کم آبیاری، وزن و طول ریشه کاهش یافت. پراکنش وزنی و طولی ریشه در اعماق مختلف خاک، به میزان دسترسی گیاه به آب وابسته بود، به گونه‌­ای که با افزایش سطح کم آبیاری، میزان پراکنش ریشه در عمق بیشتر خاک، کاهش یافت. بنابراین می­توان اذعان نمود که بر خلاف گیاهان گزروفیت و مزوفیت، نفوذ عمقی ریشه <em>E. camaldulensis</em> به طور کامل به میزان رطوبت موجود در اعماق خاک وابسته است، به گونه­‌ای که خشکی لایه­‌های زیرین خاک، موجب توقف رشد ریشه در اعماق گردیده و گیاه با سازگاری به مقدار آب موجود در لایه­‌های سطحی خاک، میزان رشد رویشی خود را مدیریت می­نماید.