اصلاح مراتع تخریب‌شده در مناطق نیمه‌استپی استان مرکزی

Abstract

گیاه ورک (<em>Rosa persica</em> Michx. ex Juss) یکی از گونه­‌های مهاجم در عرصه­‌های مرتعی است که در مراتع تخریب شده و دیمزارهای رها شده و کم بازده به سرعت گسترش یافته و بر ویژگی­‌های ساختاری و عملکردی اکوسیستم­‌های مرتعی تأثیر منفی گذاشته است. این پژوهش به منظور بررسی امکان اصلاح و احیاء مراتع تخریب‌شده در ورک­زارهای نیمه‌استپی استان مرکزی انجام شد. در این مطالعه، مقایسه روش‌­های مختلف مرتع‌کاری شامل بذر­کاری در فارو، بذر­کاری مستقیم و کپه­‌کاری با استفاده از گونه­‌های <em>Agropyron elengatum</em>، <em>Bromus tomentellus</em>، <em>Onobrychis subnitens</em>، <em>Onobrychis melanotricha</em><em>،</em><em>Sanguisorba minor</em><em>،</em> <em>Medicago sativa</em>و<em>Onobrychis sativa</em> در قالب طرح آزمایشی کرت‌­های خرد شده بر پایه بلوک­‌های کامل تصادفی با چهار تکرار و در سه سال متوالی انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین درصد استقرار نونهال­‌ها، به ترتیب مربوط به بذر­کاری توام با ایجاد فارو، کپه­‌کاری و بذر­کاری مستقیم بود. همچنین صرف نظر از نوع روش اصلاحی؛ گونۀ <em>Agropyron elengatum</em> با بیشترین درصد استقرار نونهال­ها، گونه مناسبی برای کاشت در هر سه روش است و پس از آن گونه­‌های <em>Sanguisorba minor</em>، <em>Medicago sativa</em>و<em>Bromus tomentellus</em>در اولویت می‌باشند. لذا بذر­کاری گونه‌­های ذکر شده توأم با ایجاد فارو جهت اصلاح و احیاء مراتع تخریب شده در این مناطق توصیه می‌­شود.