تاثیر حرکات پالس‌مانند زلزله‌های حوزه نزدیک گسل دارای خصوصیت جهت‌پذیری پیش‌رونده بر پاسخ سازه‌های بتنی

Abstract

خصوصیات زلزله‌ها برای ساختگاه‌های نزدیک به چشمه لرزه‌زا و دور از آن، هم به لحاظ دامنه و هم محتوای فرکانسی متفاوت است. مطالعه رفتار سازه‌ها تحت اثر زلزله‌های حوزه نزدیک در مقایسه با زلزله‌های دور از گسل بیانگر اثرات بیشتر این نوع زلزله بر سازه بوده‌اند. عمده این اثرات به خصوصیات جهت‌پذیری پیش‌رونده و حرکت پرتابی دارای اثر تغییرمکان ماندگار وابسته است. از اینرو خصوصیات زلزله‌های نزدیک گسل باید در طراحی و تحلیل سازه‌ها در نظر گرفته شود. هدف تحقیق حاضر بررسی اثر جهت‌پذیری پیش‌رونده زلزله‌های حوزه نزدیک بر پاسخ سازه‌های بتنی می‌باشد. بدین منظور رکوردهای حاصل از ایستگاه‌های مختلف زلزله چی‌چی به‌عنوان شتابنگاشت‌های مبنا انتخاب شد. سپس با استفاده از روش‌های تحلیلی، طیف پاسخ این رکوردها با در نظر گرفتن اثر جهت‌پذیری پیش‌رونده و بدون آن (حذف پالس‌های غالب) در جهت‌های شرق-غرب و شمال-جنوب تعیین شد. در ادامه با تحلیل تاریخچه زمانی بر روی دو سازه 10 طبقه و 15 طبقه بتنی، برای هفت رکورد زلزله چی‌چی، دریفت (جابجایی نسبی) و برش پایه طبقات در سازه‌های مذکور بررسی شد. نتایج نشان داد که با توجه به ماهیت غیرقابل پیش‌بینی زلزله، پاسخ دریفت و برش پایه طبقات در سازه‌های مورد مطالعه در جهات مختلف در برخی موارد افزایش و یا کاهش یافته است. بنابراین می‌توان دریافت که جهت‌پذیری همیشه تاثیر یکنواختی بر رفتار سازه نداشته و از الگوی ثابتی پیروی نمی‌کند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که با افزایش ارتفاع سازه و در نتیجه افزایش پریود آن، تاثیر جهت‌پذیری رکورد زلزله بر پاسخ سازه افزایش می‌یابد. این در حالی است که در سازه‌های کوتاه‌تر در بسیاری از موارد جهت‌پذیری رکورد زلزله، تاثیر چندانی بر پاسخ سازه نداشته و حتی در برخی موارد، باعث کاهش آن می‌گردد.