بررسی گیاهان انگل و نیمه انگل ایران، با تاکید بر ارزش دارویی و صنعتی آنان

Abstract

زندگی انگلی نمونه‌ای از کنش‌های متقابل دو گونه است که نتیجه آن برای یکی از دو گونه، مثبت و برای دیگری منفی است. <br /> گونه­‌های انگل و نیمه انگل در همه تیره‌‌ها نسبت به سایر جنس‌ها، در همان تیره متکامل‌تر و پیشرفته‌تر هستند. پوشش گیاهی ایران از این گروه گیاهی بی‌نصیب نبوده و در بررسی‌­ها و طی مراجعه‌های مکرر به عرصه‌های طبیعی کشور، گیاهان انگلی نیز مورد توجه، بررسی و گاهی جمع‌آوری قرار گرفته‌­­اند. هر چند حضور این گونه­‌ها به‌صورت پراکنده و کم تعداد است ولی غالبا در همه رویشگاه‌ها و اقلیم‌­های زیستی حضور دارند. در این تحقیق ابتدا فهرستی از خانواده­‌ها و جنس‌‌های انگل و نیمه انگلی جهان، از منابع موجود و فهرست هرباریوم‌های موجود در کشور تهیه شد، بازنگری این تاکسون­‌ها در فلور ایران، نشان داد که این گیاهان نزدیک به 108 تاکسون انگل و نیمه انگل را دربرمی‌گیرند. این گونه‌ ها در شش تیره گیاهی شامل Loranthaceae (شیرینک)، Cynomoriaceae (گل قاضی)، Santalaceae (صندل)، Convolvulaceae (پیچک)، Orobanchaceae (گل­ جالیز) وApodanthaceae قرارمی‌گیرند. تیره Orbanchaceae با 12 جنس و 71 گونه، بزرگ‌ترین تیره گیاهان انگلی ایران محسوب می­‌شود که 26 گونه نیمه‌انگل از 9 جنس و 45 گونه انگل کامل از 3 جنس را شامل می‌شودد. حدود 30 گونه از این فهرست، در طب سنتی و دارویی ایران مورد مصرف دارویی و صنعتی قرار دارد. این مقاله گامی در جهت معرفی این دسته از گیاهان عالی است که غالبا به شایستگی مورد توجه محققین قرار نگرفته‌اند.