فراترکیب پیشایندهای طفره‌روی اجتماعی در سازمان‌ها

Abstract

امروزه نیروی انسانی به عنوان مهم‌ترین و با ارزش‌ترین منبع در موفقیت سازمان‌ها شناخته می‌شود. از همین‌رو، سازمان‌ها تلاش‌های گسترده‌ای برای بهبود شرایط کارکنان، بهبود عملکرد و افزایش انگیزه آنان انجام می‌دهند. در این مسیر موانعی وجود دارد که مانع از دستیابی به بهره‌وری مطلوب می‌شود. طفره‌روی اجتماعی یکی از مواردی است که به طور مستقیم منجر به کاهش عملکرد و بهره‌وری کارکنان به ویژه در یک محیط گروهی می‌شود. طفره‌روی اجتماعی پیامدهای منفی بسیاری برای سازمان‌ها به همراه دارد و به طور مستقیم بر عملکرد سازمان تأثیر منفی برجای می‌گذارد. با توجه به شیوع پدیده طفره‌روی در سازمان‌ها از یک سو و کمبود مطالعات جامع در خصوص پیشینه پدیده مذکور، پژوهش حاضر بر آن شد تا این موضوع را با روش فراترکیب بررسی کند. در این راستا از 93 مقاله با محتوای مرتبط، 31 مقاله از نظر روش تحقیق کیفی بودند که مبنای تحلیل قرار گرفتند. برای ارزیابی پایایی یافته‌ها از ضریب کاپا و برای ارزیابی پایایی، انتقال‌پذیری، تایید پذیری و پایایی از ضرایب آلفای هلشتاین، پی اسکات و کرپیندرف استفاده شد. ضرایب بدست آمده برای این معیارها به ترتیب 711/0، 834/0، 770/0 و 860/0 بود که به معنای تایید معیارهای فوق می‌باشند. در نتیجه این تحلیل، 38 کد، 14 موضوع و 6 دسته عامل شناسایی شد که به ترتیب اهمیت شامل عوامل مدیریتی، شغلی، محیطی، فردی، ساختاری و تکنولوژیک بودند. محیطی، شخصی، ساختاری و فناوری.