زعفران گیاهی اقتصادی در دیمزارهای دماوند

Abstract

افزایش جمعیت، توسعه صنعت، پایین بودن کارایی مصرف آب و کاهش نزولات جوی سبب برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی گردیده است. برنامه‌ریزی برای تغییر الگوی مصرف آب در همه ابعاد خانگی، صنعت و کشاورزی اهمیت روزافزون پیدا نموده است. از راه‌های کاربردی مقابله در بخش کشاورزی، استفاده از گیاهان متحمل به خشکی، گیاهانی با نیاز آبی کم و با کارایی بالای مصرف آب می‌باشد. همچنین برای افزایش ذخیره نزولات جوی و جلوگیری از خروج نزولات از حوضه آبریز خود بصورت روان‌آب می‌توان از گیاهان چندساله استفاده نمود که از تخریب اراضی، فرسایش آبی، بادی و سیلاب نیز جلوگیری خواهد کرد. زعفران (<em>Crocus sativus </em>L.) با نیاز آبی بسیار کم، دوره خواب در زمان گرما (از اواخر بهار تا اوایل پاییز) و سازگاری با شرایط اقلیمی منطقه، گیاهی مناسب برای کشت در منطقه دماوند می‌­باشد. در بررسی­ها مشخص شد از کشت حدود 7/2 تن بنه در هکتار حدود 600 گرم کلاله خشک در سال اول و 870 گرم در سال دوم بدست می‌آید. بیشترین محصول زعفران از سال سوم به بعد حاصل می­شود. با توجه به کمبود منابع آبی، دیم‌کاری و کاشت گیاهان با نیاز آبی کم می‌تواند به‌عنوان راهکاری مناسب جهت حفظ اراضی کشاورزی، جلوگیری از فرسایش خاک و کاهش مهاجرت زارعین به کار رود.