بررسی روند انتشار گاز نیتروس اکساید حاصل از پرورش دام های اهلی در ایران

Abstract

<strong>تغییرات اقلیمی منتج شده از انتشار گازهای گلخانه ­ای، زندگی انسان ­ها را به ­خطر انداخته است. یکی از این گازهای آلاینده اتمسفر، نیتروس­اکساید می ­باشد که قدرت حفظ گرمای آن (با طول عمر حدود 165 سال)، 310 برابر گاز دی­ اکسایدکربن، می ­باشد. لذا هدف این پژوهش بررسی میزان تولید گاز نیتروس ­اکساید ناشی از پرورش دام­ های اهلی در ایران، بود. آمار تعداد دام­ های اهلی در یک دهه گذشته، از وزارت جهادکشاورزی، اخذ شدند. دام</strong><strong>­</strong><strong>های اهلی به پنج تیمار آزمایشی شامل: گروه گاوها، گروه دام</strong><strong>­</strong><strong>های سبک، گروه دام</strong><strong>­</strong><strong>های سنگین، گروه طیورصنعتی و گروه سایر ماکیان تقسیم بندی شدند. سپس با استفاده از نرم ­افزار </strong><strong>IPCC</strong><strong> (در سطح یک) میزان انتشار گاز نیرواکساید ناشی از پرورش دام</strong><strong>­</strong><strong>های اهلی به ­دست آمد. داده ­های آزمایشی با روش طرح کاملاً تصادفی در نرم­ افزار</strong><strong>SAS </strong><strong>، تجزیه و تحلیل شدند. کواریانس میزان انتشار در بین سال</strong><strong>­</strong><strong>های تحقیق، با روش اندازه</strong><strong>­</strong><strong>گیری تکرار در زمان، مورد ارزیابی قرار گرفت. میزان انتشار گاز نیتروس اکساید در سال 1396 به ­ترتیب تیمارهای مذکور 6/34، 79/87، 1/26، 1452/71 و 7/15 میلیون تن به ­دست آمد. میزان انتشار کل گاز نیتروس اکساید، کل­ خوراک مصرفی و کل­ تولیدات دامی طی دهه گذشته، به ­ترتیب درحدود 128/13 گیگاگرم، 605/72 میلیون تن و 118/37 میلیون تن بود. کواریانس انتشار این گاز در بین سال</strong><strong>­</strong><strong>های آزمایش (متغییر مستقل)، از نوع بدون ساختار و ناهمگن بود. به ­نظر می ­رسد بیش­ ترین گروهی که باعث انتشار گاز نیتروس اکساید می ­شوند، گروه طیور صنعتی می ­باشند. لذا می</strong><strong>­</strong><strong>بایستی در جهت بهینه ­سازی مدیریت کود این پرندگان، توجه علمی ویژه­ای، صورت </strong><strong>گیرد.</strong>