هیستومورفولوژی مقایسه‌ای مری و روده در دو گونه‌ ماهی گوشت خوار و فیتوپلانکتون خوار خلیج فارس

Abstract

<strong>ماهی بیاح </strong><strong>(<em>Liza abu</em>)</strong><strong> و شبه شوریده </strong><strong>(<em>Johnius belangerii</em>)</strong><strong> به ­علت بازار پسندی دارای ارزش اقتصادی بالا در ناحیه خلیج فارس می‌باشند. در مطالعه حاضر تفاوت‌های هیستومورفولوژیکی مری و روده بین ماهی بیاح با رژیم فیتوپلانکتون‌خواری و شبه شوریده با رژیم گوشت‌خواری مورد بررسی قرار گرفت. بدین ­منظور 20 قطعه ماهی از هر گونه با ویژگی­ های زیست ­سنجی مشابه از خور موسی صید شدند. پس از تشریح نمونه‌های بافتی از قسمت‌های ابتدا و انتهایی مری هم ­چنین قطعاتی از قسمت­ های ابتدایی، میانی و انتهای روده برداشت گردید. نمونه‌های بافتی پس از طی مراحل معمول آماده­ سازی شامل فیکس کردن در فرمالین بافر ده درصد، آبگیری با سری افزایشی الکل، شفاف­ سازی با گزیلول، بلوک­ گیری با پارافین، برش با ضخامت 5 میکرون با میکروتوم، انتقال نمونه­ ها بر روی لام، رنگ ­آمیزی و در نهایت با میکروسکوپ نوری مجهز به لنز داینولیت بررسی شدند. نتایج حاصل از مطالعات میکرومتری نشان داد که مری در هر دو گونه در ناحیه مخاطی دارای چین­ خوردگی‌های متعدد و اپیتلیوم آن از نوع سنگفرشی مطبق همراه با سلول‌های ترشحی بوده است. تعداد این سلول­ ها در ناحیه انتهای نسبت به ناحیه ابتدایی با اختلاف معنی ­دار بیش ­تر بوده (0/05</strong><strong>≥</strong><strong>P</strong><strong>) اما در ماهی بیاح در قسمت ابتدایی و در ماهی شبه شوریده در قسمت انتهایی تعداد این سلول ­ها بیش ­تر بوده است. هم­ چنین از ابتدا به سمت انتهای روده بر تعداد سلول‌های موکوسی افزوده شده و طول پرزهای روده در قسمت میانی از سایر بخش‌های روده بیش ­تر بود.</strong><strong>هم ­چنین طول پرزها در ماهی بیاح در سه قسمت ابتدایی، میانی و انتهایی روده نسبت به شبه</strong><strong>شوریده بزرگ ­تر</strong><strong>مشاهده</strong><strong>شد (0/05</strong><strong>≥</strong><strong>P</strong><strong>). به طورکلی در هیستومورفولوژی مری و روده دو گونه مورد مطالعه تفاوت­ ها و شباهت­ هایی از نظر ساختار مشاهده گردید که می­ تواند متاثر زندگی و چگونگی تغذیه موجود باشد.</strong>