ارزیابی و تحلیل توان بوم شناختی منطقه حفاظت شده باشگل با رویکرد زون بندی و ارتقای سطح حفاظت

Abstract

<strong>ارزیابی </strong><strong>توان </strong><strong>بوم ­شناختی سرزمین </strong><strong>به­عنوان </strong><strong>هسته </strong><strong>مطالعات </strong><strong>محیط­ زیستی، قبل </strong><strong>از </strong><strong>توسعه </strong><strong>برای </strong><strong>کاربری­های </strong><strong>مختلف ضروری </strong><strong>است. مناطق حفاظت­شده برای دستیابی به اهداف پیش­بینی شده براساس معیارهای </strong><strong>IUCN</strong><strong>، لازم است طی فرآیند ارزیابی توان محیط ­زیستی، زون­بندی شوند. این پژوهش با هدف تعیین توان بوم ­شناختی و زون­بندی منطقه حفاظت­شده باشگل با روش تجزیه و تحلیل سیستمی جهت طبقه­بندی مجدد حفاظتی آن صورت گرفت. برای نیل به آن، با تهیه نقشه منابع اکولوژیکی پایدار و ناپایدار و اقتصادی ـ اجتماعی محدوده در مقیاس 1:25000 و تجزیه و تحلیل و جمع­بندی آن با سامانه اطلاعات جغرافیایی، 1012 یگان محیط­ زیستی در منطقه حاصل شد. از مقایسه واحدهای همگن با مدل اکولوژیکی ویژه منطقه، نقشه­های توان اکولوژیکی تهیه و سپس با تلفیق و ادغام واحدهای دارای کاربری یکسان، در ابتدا نقشه پایه زون­بندی و در نهایت، با اولویت­بندی و ساماندهی زون­های اولیه، نقشه زون­بندی نهایی به­عنوان واحد­های برنامه­ریزی تهیه گردید. نتایج </strong><strong>نشان </strong><strong>داد </strong><strong>از </strong><strong>کل </strong><strong>منطقه (24399</strong><strong>هکتار)، 24/14% (6133/14 هکتار) در زون طبیعت محدود شده، 58/41% (14250/99هکتار) در زون حفاظت شده، 0/32% (77/4 هکتار) در زون تفرج گسترده، 13/63% (3324/65 هکتار) در زون سایر استفاده­ها، 1/87% (456/87­ هکتار) در زون بازسازی و احیاء، 0/6% (145/26 هکتار) در زون سپر بازدارنده، 0/04% (9/12 هکتار) در زون تاریخی و فرهنگی و 0/005% (1/32 هکتار) در زون اداری قرار دارد. با توجه به وسعت زیاد زون حفاظت، منطقه باشگل از ارزش حفاظتی بالا برخوردار است اما یکی از زون­های لازم (زون تفرج متمرکز) برای ارتقا به پارک ملی را ندارد</strong><strong>.</strong>