بررسی اثر عوامل محیطی بر تنوع و الگوی پراکنش جوامع بزرگ بی‌مهرگان کفزی رودخانه زرین گل، استان گلستان

Abstract

<strong>موجودات کف‌زی در محیط‌های آبی نقش مهمی در تغذیه آبزی، جابجایی وچرخش مواد غذایی در اکوسیستم آبی و تبدیل مواد آلی به مواد معدنی دارند. در مطالعـه حاضـر، بـه منظور ارزیابی زیستی رودخانه زرین گل در کاربری‌های مختلف از ترکیب جمعیت بزرگ بی‌مهرگان کفزی استفاده شد. نمونه های کفزی با استفاده از سوربرسمپلر با سطح پوشش 900 سانتی متر مربع در فصل زمستان و بهار (به مدت 6 ماه) از12 ایستگاه با سه تکرار گرفته شد. در مجموع 6192 نمونه از موجودات کفزی شناسایی شدند که شامل 31 خانواده و 9 راسته بودند. سه جمعیت غالب از لحاظ فراوانی را افمروپترا (37 %)، تریکوپترا (23/45%) و دیپترا (سیمولیده (16%) و شیرونومیده (12/4%) تشکیل دادند. حداکثر تراکم کل جانداران در طول مدت نمونه گیری 7944/44 عدد در متر مربع در ایستگاه 2 و حداقل آن 2144/44 عدد در متر مربع در ایستگاه 1 (ایستگاه پایین دست تحت فعالیت کشاورزی) بود. هم چنین لازم به ذکر است که از ایستگاه‌های بالادست (دست نخورده) به طرف پایین‌دست (تحت تاثیر فعالیت‌های انسانی شامل کشاورزی و پرورش ماهی)؛ مقادیر شاخص‌های زیستی - جمعیتی و فراوانـی ارگـانیزم‌هـای حسـاس کـاهش و فراوانـی ارگـانیزم‌هـای مقـاوم افـزایش یافـت. بدین ترتیب فعالیت های انسانی مختلف در حاشیه رودخانه زرین گل علاوه بر تاثیر منفی بر فراوانی و تنوع بزرگ بی مهرگان کفزی، کیفیت آب را نیز تنزل داده است.</strong>