مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه پاییزه و زمستانه گوسفند وحشی (Ovis orientalis) در منطقه حفاظت‌شده پرور براساس روش حداکثر آنتروپی بیشینه (MaxEnt)

Abstract

<strong>گوسفند وحشی </strong><strong>(</strong><strong><em>Ovis</em></strong><strong> <em>orientalis</em></strong><strong>)</strong><strong> یکی از پستانداران شاخص مناطق کوهستانی است که در حال حاضر به­ علت تخریب زیستگاه، رقابت با دام‌های اهلی و شکار غیرمجاز در رده آسیب‌پذیر قرار دارد. بنابر مطالعات فیلوژنتیک اخیر، جمعیت</strong><strong>گوسفندان وحشی</strong><strong>در</strong><strong>ایران</strong><strong>به دو زیرگونه</strong><strong><em>Ovis</em></strong><strong> <em>orientalis</em> </strong><strong>و </strong><strong><em>Ovis</em></strong><strong> <em>vignei</em></strong><strong> تقسیم‌شده</strong><strong>و</strong><strong>تمام</strong><strong>گوسفندان</strong><strong>وحشی</strong><strong>در</strong><strong>قسمت مرکزی</strong><strong>ایران،</strong><strong>هیبریدی</strong><strong>از</strong><strong>این</strong><strong>دو</strong><strong>زیرگونه</strong><strong>می‌باشند. در این پژوهش با استفاده از روش حداکثر آنتروپی بیشینه </strong><strong>(</strong><strong>MaxEnt</strong><strong>)</strong><strong> و داده‌های جمع‌آوری‌شده از حضور گونه طی سال 1394، مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه پاییزه و زمستانه گوسفند وحشی انجام شد. در این مطالعه از متغیرهای شیب، جهت، ارتفاع، فاصله از چشمه، فاصله از جاده، فاصله از قنات، فاصله از روستا، فاصله از چاه، کاربری اراضی و تیپ پوشش گیاهی استفاده شد. برای بررسی پراکنش گوسفند وحشی در منطقه حفاظت‌شده پرور درمجموع از 90 نقطه حضور گونه در دو فصل پاییز و زمستان استفاده شد که 25 نقطه برای آزمون و 65 نقطه برای یادگیری مدل استفاده شد. نتایج نشان داد مدل توانایی بالایی در پیش‌بینی پراکنش گوسفند وحشی در منطقه موردمطالعه داشته و در تمام حد آستانه‌ها دارای تفاوت معنی­داری با مدل تصادفی بود (0/812=</strong><strong>p<0/0001</strong><strong>، </strong><strong>AUC</strong><strong>). نتایج حاصل از حساسیت‌سنجی با استفاده از روش جک نایف نشان داد ارتفاع 2200 متر، شیب 40%، جهت شرقی، پوشش مرتع با گیاهان درمنه و گون، کاهش فاصله از منابع آبی موجود در منطقه و افزایش فاصله از جاده و روستاها برای گوسفند وحشی در این فصول ارجحیت دارد.</strong>