تأثیر استفاده از عصاره سیر (Allium sativa) و سرخارگل (Echinacea purpurea) بر روی فاکتورهای خونی و مقاومت در برابر آلودگی باکتریایی در ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss)

Abstract

بافت خون، شاخصمهمیدربررسیوضعیتفیزیولوژیکاندام‌ هایبدنبرایتشخیصبیماری‌ هاوکنترلزیستیموجوداتزندهازجملهآبزیاناست. این پژوهش در آبان ماه 1391به‌منظورتعیینفاکتورهاوشاخص‌ هایخونیشامل گلبول‌ های‌ سفید، هموگلوبین، هماتوکریت و درصدافتراقیگلبول‌هایسفیدازقبیل نوتروفیل‌ ها،لنفوسیت‌ هاوائوزینوفیل ها تحت تأثیر عصاره‌ سیر و سرخارگل بر روی ماهی قزل ‌آلای رنگین‌ کمان انجام شد. 1050 قطعه ماهی با میانگین وزنی 6/5 ±50 گرم در قالب هفت تیمار (شاهد، 0/5% سیر، 1% سیر، 0/5% سرخارگل، 1% سرخارگل، 0/5% سیر+ 0/5% سرخارگل، 1% سیر+ 1% سرخارگل) با سه تکرار تقسیم شد. ماهیان قزل ‌آلا در مرحله‌ اول پرورش به ‌مدت 30 روز، با جیره‌ حاوی عصاره‌ های گیاهی تغذیه شدند و در مرحله‌ دوم پروش به‌ مدت 15 روز فقط با جیره شاهد (بدون عصاره) تغذیه شدند تا زمان حذف اثر مواد افزودنی از بدن ماهی تعیین گردد. به‌ منظور مقایسه وتعیینفاکتورهای هماتولوژیک در روزهای صفر، 30 و 45 دوره‌ پرورش از هر تکرار سه عدد ماهی به‌ طور تصادفی انتخاب شدند. خون‌ گیریاز ورید ساقه‌ دمی ماهیان بااستفاده از ماده‌ ضدانعقاد صورت گرفت، سپس نمونه‌ هایخونی به ‌روش ‌های استاندارد خون‌شناسیمورد آزمایش قرار گرفتند. هم‌ چنین جهت تعیین تأثیر عصاره‌ ها در مقاومت ماهیان در رویارویی با عامل بیماری‌ زا، باکتری <em>یرسینیا روکری</em> به صورت درون صفاقی در روز 30 تزریق گردید و در طول دو هفته تلفات به‌ صورت روزانه ثبت شد. در مرحله‌ اول پرورش، بیش ‌ترین میزان گلبول‌ های سفید (دارای تفاوت معنی‌ دار با تیمار شاهد) و بیش ‌ترین میزان لنفوسیت ‌ها، هموگلوبین و هماتوکریت (بدون تفاوت معنی ‌دار با تیمار شاهد) در گروه‌ های ا% عصاره سیر و 0/5% عصاره سرخارگل مشاهده گردید (0/05<P). در مرحله‌ دوم پرورش هیچ‌ یک از فاکتورهای خونی تیمارهای آزمایشی با تیمار شاهد تفاوت معنی‌ دار نداشتند (0/05<P)، اما بیش ‌ترین میزان لنفوسیت بدون تفاوت معنی‌ دار در تیمار 1% عصاره سیر ملاحظه شد (0/05<P). در آزمایش چالش باکتریایی با باکتری <em>یرسینیا روکری</em>، تلفات تیمار 1% عصاره سیر یک روز دیرتر از بقیه‌ تیمارها شروع شد و کم ‌ترین درصد تلفات را به‌ خود اختصاص داد که با تیمار شاهد تفاوت معنی‌ دار نداشت (0/05<P). با توجه به نتایج این پژوهش می‌ توان نتیجه گرفت، استفاده از 1%عصاره‌ سیر و 0/5% عصاره‌ سرخارگل سبب تحریک سیستم دفاعی و افزایش مقامت قزل‌ آلای رنگین‌کمان می ‌شود.