مطالعه هیستومتریک و هیستوشیمیایی سلول‌های موکوسی هشدار‌دهنده در نواحی مختلف اپیدرم پوست بدن ماهی کپور نقره‌ای (Hypophthalmichthys molitrix) بالغ نر و ماده

Abstract

یکی از سلول‌های اپیدرم پوست بدن ماهی که تحت عوامل استرس‌زای محیطی و بروز بیماری‌ها و آسیب به پوست از خود واکنش نشان می‌دهد سلول‌های موکوسی هشدار‌دهنده می‌باشند. به‌‌منظور مطالعه بافت‌شناسی و تعیین پراکنش این سلول‌ها، تعداد 10 عدد ماهی کپور نقره‌ای بالغ نر و ماده مورد مطالعه قرار گرفت و از پوست نواحی مختلف بدن شامل سر، نواحی پشتی، شکمی و دم، نمونه‌هایی حداکثر به ضخامت 5 میلی‌متر تهیه گردید و پس از طی روش‌های استاندارد تهیه مقاطع بافتی، برش‌هایی به ضخامت 5 تا 6 میکرومتر تهیه و مورد رنگ‌آمیزی عمومی H&E، و رنگ آمیزی‌ های هیستوشیمیایی PAS و آلسین بلو(AB) باpH 1 و 2/5 قرار گرفتند. تعداد این سلول‌ها در 100 میکرومتر از طول اپیدرم هر ناحیه مورد شمارش قرار گرفت. نتایج به ‌دست آمده نشان‌داد که سلول‌های بیضی‌ شکل و حجیمی به‌نام سلول‌های موکوسی هشدار دهنده در اپیدرم نواحی مختلف پوست ماهی کپور نقره‌ای وجود دارند. این سلول‌ها در رنگ‌آمیزی‌های هیستوشیمیایی آلسین بلو(AB) باpH 1 و 2/5 واکنش مثیت داشته و به رنگ آبی رنگ‌آمبزی شدند که بیانگر ماهیت اسیدی و سولفاته بودن موکوس ترشحی این سلول‌ها می‌باشد. پراکندگی این سلول‌ها در نواحی مختلف پوست این ماهی متفاوت بود و بر اساس پراکندگی آن‌ ها، پوست نواحی مختلف در دو جنس نر و ماده تقسیم ‌گردید: در ماهیان نر بالغ: پوست ناحیه شکمی با 1/26± 5/40 عدد دارای بیش ‌ترین و پوست ناحیه دم با 19/0±92/0 عدد دارای کم‌ترین تعداد سلول هشدار دهنده در 100 میکرومتر از طول اپیدرم بود ولی در ماهیان ماده بالغ: پوست ناحیه سر با 1/99±6/06 عدد دارای بیش ‌ترین و پوست ناحیه دم با 0/44±0/97 عدد دارای کم ‌ترین تعداد می‌باشد.