اثر شخم گراز (Sus scrofa) بر میزان کربن آلی کل و ذره ای خاک در جوامع علفی مراتع

Abstract

در این تحقیق به‌ منظور تعیین اثر شخم ‌زنی گراز بر میزان کربن آلی کل و کربن آلی ذره‌ ای در جوامع مختلف مرتعی، پنج جامعه گیاهی شامل <em>Festuca</em> <em>ovina</em> ، <em>Bromus</em> <em>tomentellus</em>، <em>Alyssum</em> <em>minus</em>-<em>Astragalus</em> <em>sp</em>.، <em>Trifolium</em> <em>repens</em>-<em>pratensis</em><em>Poa</em> و <em>foliosum</em><em>Chenopodium</em> انتخاب و در هرکدام از جوامع حداقل یک لکه (Patch) که فعالیت شخم‌ زنی گراز در آن مشهود بود، تعیین گردید. در هر لکه 3 پلات 1×1 و معادل آن خارج از لکه که دارای خصوصیات توپوگرافی یکسانی بودند مستقر گردیدند. سپس از چهار گوشه هر پلات اقدام به نمونه‌ گیری از خاک از عمق10-0 سانتی ‌متر گردید.نمونه ‌های هر پلات با یکدیگر مخلوط و نهایتاً تشکیل یک نمونه مرکب را دادند و به آزمایشگاه منتقلگردیدند وکربن آلی ذره ‌ای و کربن آلی کل آن ‌ها اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که اثر گراز بر مقادیر کربن آلی کل و کربن آلی ذره‌ ای در داخل و خارج لکه ‌های جوامع، اختلاف معنی ‌داری در سطح یک درصد داشت به ‌طوری‌ که بیش ‌ترین مقدار کربن آلی کل (4/69%) و کربن آلی ذره ‌ای (3/33%) در خارج لکه ‌ها و کم ‌ترین مقدار کربن آلی کل (4/21%) و کربن آلی ذره‌ ای(2/10%) در داخل لکه ‌ها وجود داشت. نتایج اثر جامعه بر مقادیر کربن آلی کل و کربن آلی ذره ‌ای در جوامع مختلف نیز نشان داد که میزان کربن آلی کل و کربن آلی ذره ‌ای در بین پنج جامعه با یکدیگر تفاوت معنی ‌داری در سطح یک درصد داشتند و بیش ‌ترین میزان کربن آلی کل در جامعه <em>F. ovina</em> (4/58%) و بیش ‌ترین مقدار کربن آلی ذره ‌ای در جامعه <em>C. foliosum</em> (4/17%) و کم ‌ترین مقدار کربن آلی کل (4/32%) و کربن آلی ذره ‌ای (1/98%) مربوط به جامعه <em>B.</em> <em>tomentellus</em> بود. اثر متقابل جامعه و لکه بر مقادیر کربن آلی کل و کربن آلی ذره ‌ای در سطح یک درصد معنی ‌دار بود به ‌طوری‌ که بیش‌ ترین مقدار کربن آلی کل در جامعه <em>F. ovina</em> (4/86%) در خارج لکه و بیش‌ ترین مقدار کربن آلی ذره ‌ای در جامعه <em>C. foliosum</em>(3/47%) در خارج از لکه و کم ‌ترین مفدار کربن آلی کل (3/92%) و کم‌ ترین مقدار کربن آلی ذره ‌ای (1/48%) مربوط به جامعه <em>B. tomentellus</em> و در داخل لکه بود.