بررسی عوامل مؤثر بر پراکنده‌رویی شهر و تأثیر آن بر زیست‌پذیری در کلان‌شهر اهواز

Abstract

در حال حاضر یکی از موارد تمام شهرهای کشور، رشد شهرنشینی و تلاش برای داشتن شهرهای زیست‌پذیر است. این رشد و گسترش کالبدی شهر نتوانسته با شاخص‌های زیست‌پذیری شهری هماهنگ شود و این عدم‌هماهنگی در رشد کالبدی شهر باعث ایجاد محلات برنامه‌ریزی‌نشده و عدم‌تعادل در مناطق شهری برای بهره‌برداری از منابع محیط‌زیستی و کمبود خدمات‌رسانی شده است و در ابعاد مختلف نمود پیدا کرده است که یکی از این ابعاد فشار بر محیط‌زیست و کاهش زیست‌پذیری شهری بوده است و مدیریت شهری را برای ادارۀ آن با چالش‌های متعددی روبه‌رو کرده است. به‌همین‌منظور پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر پراکنده‌رویی شهری و تأثیر آن بر زیست‌پذیری در کلان‌شهر اهواز تدوین شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، توصیفی-تحلیلی است.مطابق با نتایج حاصل، مناطق 2 و 3 ازلحاظ نظارت بر کیفیت خدمات شهری در سطح زیست‌پذیری کم و دیگر مناطق شهر اهواز در وضعیت زیست‌پذیری خیلی کم قرار گرفته‌اند. مناطق 2 و 3 شهر اهواز ازلحاظ مشکلات زیست‌محیطی در وضعیت زیست‌پذیری متوسط، مناطق 1 و 4 زیست‌پذیری کم و دیگر مناطق در وضعیت زیست‌پذیری خیلی کم قرار گرفته‌اند. ازلحاظ اثر پراکنده‌رویی شهری بر کاهش امنیت به 4 سطح زیست‌پذیری خیلی کم (مناطق 5، 6 و 7)، زیست‌پذیری کم (4 و 8)، زیست‌پذیری متوسط (منطقۀ 1) و زیست‌پذیری زیاد (مناطق 2 و 3) تقسیم ‌شده‌اند. براساس کاربری‌های عمومی شهری، مناطق شهر اهواز به دو دسته زیست‌پذیری کم و خیلی کم تقسیم‌ شده‌اند و مناطق 1، 2 و 3 نسبت‌به دیگر مناطق، از وضعیت بهتری برخوردار هستند. ازلحاظ تضعیف هویت و منظر شهری، مناطق 2 و 3 ازلحاظ زیست‌پذیری در طیف متوسط، منطقۀ 1 در طیف زیست‌پذیری کم و دیگر مناطق در طیف زیست‌پذیری خیلی کم قرار گرفته‌اند. در پژوهش حاضر برای نخستین‌بار عوامل مؤثر بر پراکنده‌رویی شهر و تأثیر آن بر زیست‌پذیری در شهر اهواز بررسی شده است.