جنگ نرم و پدافند غیرعامل در فضای مجازی

Abstract

فضای سایبر(Cyber)، فضایی است مجازی که به واسطه ابزاری غیرفیزیکی، کارکردی دوگانه دارد: هم باعث ارتقا سطح فکری و هم باعث تشویش اذهان عمومی و شست و شوی مغزی می‌شود. ما تهدیداتی در دو حوزه سخت و نرم داریم که تلاش می شود با مجموعه ای از سیاست ها واقدامات غیرنظامی به مقابله با آنها بپردازیم تا کاهش آسیب پذیری و افزایش پایداری حاصل شود. تاکنون رویکرد غالب در مطالعات و پژوهش‌های پدافند غیرعامل، عمدتاً تهدیدات سخت مانند حمله نظامی، اقدامات تروریستی و. . . بوده است و ازاین رو آنچه بیشتر به عنوان مولفه مورد تهدید مطرح می‌شده است، فضای انسان ساخت و مراکز و تأسیسات حیاتی، حساس و مهمی بوده است که وظیفه خدمات رسانی به جامعه را بر عهده داشته است. در این چارچوب عمدتاً پژوهش‌های صورت گرفته در حوزه فنی مهندسی، برنامه ریزی شهری، معماری و شهرسازی و. . . بوده است و هدف اصلی این نوع پژوهش ها عمدتاً این بوده است که با رعایت اصول پدافند غیرعامل چون استتار، اختفا، پوشش، مقاوم سازی و. . . مراکز و تأسیسات شهری، حیاتی، حساس و مهم از گزند حملات نظامی و تروریستی دشمن محفوظ بماند. حال آنکه، امروزه تهدیدات جدیدی در قالب جنگ نرم متوجه افراد، جامعه، نظام سیاسی و حکومت است که بدون استفاده از شیوه‌ها و تجهیزات خشن سنتی و نظامی، با پیچیده ترین و ظریف ترین روش ها و با کمک ابزارهای مدرنی چون ماهواره،اینترنت و. . . به تخریب و تهدید می پردازند. این مقاله تلاش دارد به بررسی و تبیین جایگاه جنگ نرم در فضای سایبر و تهدیدات ناشی از آن بپردازد و نقش و جایگاه پدافند غیرعامل را در این زمینه مورد واکاوی قرار دهد.