خاصیت ضدمیکروبی عصاره‌های پنج گونه گلسنگ روی Fusarium oxysporum و Ralstonia solanacearum عوامل پوسیدگی سیب‌زمینی

Abstract

استفاده از خاصیت ضدمیکروبی گلسنگ­ها می­تواند از جمله روش­های همگام با طبیعت و کم­خطر در مدیریت بیماری­های گیاهی باشد. در این پژوهش، فعالیت ضدمیکروبی عصاره­های استونی، متانولی و کلروفرمی پنج گونه گلسنگ بومی شامل <em>Ramalina capitaat، Xanthoparmelia stenophylla، Umbilicaria cylindrica</em> و <em>Rhizoplaca</em> <em>crysoleuca</em> شناسایی شد. گونه <em>Anamylopsora</em> <em>pulcherrima</em> جمع­آوری شده از ارتفاعات مشگین­شهر و داران جلفا علیه قارچ <em>Fusarium oxysporum</em> و باکتری<em> Ralstonia solanacearum</em> عوامل پوسیدگی سیب­زمینی در شرایط آزمایشگاه به روش دیسک­گذاری و حداقل غلظت بازدارنده و کشنده و نیز شرایط شبیه­سازی شده انبار مورد بررسی قرار گرفت. دیسک حاوی حلال خنثی د­ی­متیل­سولفوکساید به عنوان شاهد منفی و دیسک حاوی بنومیل 2/0% و دیسک آنتی­بیوگرام جنتامایسین به عنوان شاهدان مثبت به ترتیب برای قارچ و باکتری در نظر گرفته شد. عصاره­ گلسنگ­های مورد بررسی روی قارچ مذکور تأثیری نداشتند، در حالی که عصاره کلروفورمی گلسنگ <em>R. capitata </em>فعالیت ضدباکتریایی قابل توجهی روی باکتری مذکور نشان دادند. عصاره گلسنگ­های <em>R. chrysoleuca</em> و <em>R. capitata</em> بازدارنده­تر و کشنده­تر از بقیه علیه باکتری بودند. بررسی انباری با آغشته کردن غده­های سیب­زمینی با عصاره­های منتخب گلسنگی بعد از مایه­زنی با باکتری بیماریزا نشان داد که بیش از 80% عصاره­ها خاصیت پیشگیری کننده داشتند. عصاره­های گلسنگی مورد بررسی می­تواند به عنوان یک فرآورده بیولوژیکی جایگزین فرآورده­های شیمیایی مدنظر قرار گیرد.