اثر کاربرد میکوریزا بر تحمل هیبریدهای ذرت به تنش خشکی

Abstract

این پژوهش با هدف بررسی ­واکنش­ هیبریدهای مختلف ذرت مواجه با کم­آبی به کاربرد قارچ مایکوریزا به صورت آزمایش اسپلیت فاکتوریل بر پایه­ ­طرح بلوک­های­ کامل تصادفی طی دو سال 1394 و 1395 در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده ­کشاورزی دانشگاه­ آزاد اسلامی واحد تبریز انجام شد. عامل اصلی شامل کم­آبی بر اساس تبخیر از تشتک کلاس A در دو سطح ­70 میلی­متر به عنوان شاهد و 140 میلی­متر به عنوان تنش خشکی و عامل فرعی شامل 14 ترکیب فاکتوریل کاربرد و عدم کاربرد قارچ مایکوریزا با هفت هیبرید ­ذرت شامل SC260، SC400، SC301، SC4015، SC703، SC704 و SC705 بودند. برای ارزیابی میزان تحمل و حساسیت هیبرید­های ذرت به تنش­خشکی از شاخص­­ تحمل به تنش، شاخص حساسیت به تنش، شاخص تحمل، میانگین حسابی محصول­دهی و میانگین هندسی محصول­دهی استفاده شد. تجزیه مرکب دو ساله نشان داد که برای اکثر صفات مورد مطالعه اثر متقابل سال در تنش در هیبرید ذرت معنی­دار بود. عمکرد دانه در هر دو سال متوالی در شرایط کاربرد قارچ میکوریزا در هیبرید SC301 عملکرد بهتری از سایرین داشت و نیز به عنوان متحمل­ترین هیبرید ذرت به تنش خشکی شناخته شد. شاخص­های شاخص تحمل به تنش و میانگین هندسی محصول­دهی همبستگی مثبت و معنی­داری با عملکرد دانه در هر دو سال داشتند. همچنین، کاربرد میکوریزا بر تخفیف اثرات تنش خشکی اثر متفاوتی داشت ولی در کل باعث افزایش عملکرد ذرت در شرایط تنش خشکی شد.