گیاهان میزبان کرم ساقه‌خوار برنجChilo suppressalis Walker (Lepidoptera: Pyralidae) و شناسایی گونه‌های Chilo spp. در استان مازندران

Abstract

با توجه به اهمیت شناسایی دقیق آفات کلیدی و گیاهان میزبان آن‌ها در یک منطقه به منظور کنترل موفقیت‌آمیز آفات، فون ساقه‌خوارهای جنس <em>Chilo</em> Zincken, 1817 (Lepidoptera: Pyralidae) و گیاهان میزبان آن‏ها در مازندران مورد بررسی قرار گرفت. چهار گونه ساقه‌خوار شامل <em>C</em><em>. </em><em>partellus </em><em>Swinhoe</em>، <em>C</em><em>. </em><em>phragmitellus</em> Hubner، <em>C</em><em>. </em><em>suppressalis</em> Walker و <em>C</em><em>. </em><em>sacchariphagus indicus</em> (Kapur) جمع‌آوری شدند که گونه‌ اخیر برای فون ایران گزارش جدیدی می‌باشد. بر اساس بررسی‌های انجام شده در رابطه با شناسایی گیاهان میزبان کرم ساقه‌خوار برنج (<em>Chilo suppressalis</em> Walker) به عنوان یکی از آفات کلیدی برنج در شمال ایران، هفده گونه‌ گیاهی از هفت خانواده‌ Amarantaceae، Compositae، Cruciferae، Cyperaceae، Poaceae، Sparganiaceae و Typhaceae به عنوان میزبان‌های لاروهای زمستان‌گذران کرم ساقه‌خوار برنج از مناطق مختلف مازندران جمع‌آوری و شناسایی شدند که در این میان دو گیاه ترب وحشی (<em>Raphanus raphanistram</em>) و گندیل (<em>Eleusine indica</em>) برای اولین بار در ایران به عنوان میزبان‌های <em>C</em><em>. </em><em>suppressalis</em> معرفی می‌شوند. نمونه‌برداری‌ها نشان داد که بیشترین تعداد میزبان‌های جمع‌آوری شده در خانواده‌ Poaceae قرار دارند. هم‏چنین لاروهای زمستان‌گذران کرم ساقه‌خوار برنج به ترتیب گیاهان توق (<em>Xanthium pensylvanicum</em>)، تاج‌خروس و اشکنه (<em>Amaranthus albus</em> و <em>Amaranthus retroflexus</em>) و قیاق (<em>Sorghum halopensae</em>) را بیشتر از سایر میزبان‌ها جهت زمستان‌گذرانی ترجیح دادند.