بررسی تأثیر هومات پتاسیم بر جوانه زنی بذر، عملکرد و اجزای عملکرد غده و برآورد میزان هتروزیس و درجه غالبیت در هیبریدهای بذر حقیقی سیب زمینی

Abstract

این تحقیق به منظور بررسی تاثیر هومات پتاسیم بر میزان جوانه­زنی بذر در گلخانه، عملکرد و اجزا عملکرد غده در مزرعه و برآورد میزان هتروزیس و درجه غالبیت در هیبریدهای بذر حقیقی سیب­زمینی به مدت سه سال (89-1387) اجرا شد. در این آزمایش تعداد 3500 بذر حقیقی هیبرید سیب­زمینی رقم HPS-II/67پس از تیمار کردن با محلول هومات پتاسیم به مدت 6، 12، 18 و 24 ساعت و کشت مستقیم بذر به عنوان شاهد، در بستر پیت­ماس بیولان در گلخانه کاشته شد. در گلخانه، صفاتی مانند زمان شروع جوانه­زنی بذر، درصد جوانه­زنی بذر و تعداد روز تا جوانه­زنی ثبت شد. تعداد 540 نشاء سیب­زمینی در مرحله 5-4 برگی به مزرعه منتقل شد و براساس طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار کاشته شدند. پس از برداشت، تعداد و وزن غده در بوته، متوسط اندازه غده و عملکرد غده قابل فروش شمارش و اندازه­گیری و تعداد 300 هیبرید انتخاب شد. در سال 1389 هیبریدهای انتخابی با رقم شاهد آگریا در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل کشت و بررسی شدند. نتایج نشان داد که بین تیمارهای مختلف هومات پتاسیم از لحاظ تعداد و وزن غده در بوته، متوسط وزن غده و عملکرد غده قابل فروش در مزرعه اختلاف معنی­داری وجود داشت. بیشترین درصد جوانه­زنی بذر، تعداد و وزن غده در بوته و عملکرد غده قابل فروش در تیمار 6، 12 و 18 ساعت نگهداری بذر در هومات پتاسیم تولید شد. در این آزمایش هومات پتاسیم باعث شد که میزان جوانه‎زنی 41 درصد و عملکرد غده به مقدار 2/1 کیلوگرم در مترمربع افزایش یابد. میانگین عملکرد تک بوته در شاهد 550 گرم و در هیبریدها 08/613 گرم مشاهده شد. عملکرد تک بوته هیبریدها دارای 67/23 درصد فوق­غالبیت، 33/6 درصد غالبیت کامل، 64 درصد کاهش غالبیت و 6 درصد بدون غالبیت بودند. در این آزمایش 33/50 درصد هیبریدها (تعداد 151 هیبرید) عملکرد تک بوته بیشتری نسبت به شاهد داشتند. میزان هتروزیس برای عملکرد تک بوته 33/50 درصد بدست آمد. در این تحقیق، از نظر عملکرد غده، یکنواختی غده، سطحی بودن عمق چشم، کوتاه بودن استولون، رنگ پوست و گوشت زرد، میزان هتروزیس و درجه غالبیت، تعداد 50 هیبرید انتخاب شدند.