مقاله حاضر مى‏کوشد ضمن بررسى سبک نویسندگى جاحظ به عنوان اصول و مبانى نقد ادبى وى، دیدگاه‏هاى او را در نقد درونى و بیرونى متن و بدون در نظر گرفتن انتساب شاعر به دوره تاریخى خاصى تحلیل نموده و موضع‏گیرى وى را در قبال مسأله ...

مصادیق متناقض‏اندیشى، تناقض‏گویى و یا پارادوکس را بیش‏تر از این‏که در شعر نظامى بیابیم، در شخصیّت، اندیشه و مواضع متفاوت او در برخورد با موضوعات و مفاهیم مختلف مى‏بینیم. این درست است که شعر هر شاعرى برآیند اندیشه و شخصیّت ...

پژوهش‏گران بى‏شمارى به تعریف مفهوم "سبک" پرداخته‏اند ولى در تعریفى که مورد قبول همه باشد، اجماع نکرده‏اند. ایشان از چند زاویه به سبک نگریسته‏اند. 1. زاویه فرستنده کلام 2. زاویه گیرنده سخن و نحوه برانگیختن توجه و احساساتش. ...

یکى از کهن‏الگوهاى ضمیر ناخودآگاه جمعى که یونگ آن را در روان‏شناسى تحلیلى خود مطرح کرده، پیر خرد است. این کهن‏الگو غالبا به صورت شخصیتى که جنبه راهنما دارد، در وجود فرد ظاهر مى‏شود. یونگ این کهن‏الگو را در دوران جوانى به ...

در این مقاله به مقوله جریان سمبولیسم اجتماعى در شعر مهدى اخوان‏ثالث، پرداخته شده است. جریان سمبولیسم اجتماعى از مهم‏ترین جریان‏هاى ادبى در شعر معاصر ایران به‏شمار مى‏رود که توسط نیمایوشیج (با شعر "ققنوس" که اثرى کاملاً ...

حضور زنان و نقش‏آفرینى آنان از بن مایه‏هاى ادبیات غنایى است در منظومه لیلى و مجنون پنج و در خسرو شیرین پانزده زن به چشم مى‏خورند. زنان مطرح شده در لیلى و مجنون چهار نفر (به غیر از لیلى) و از زنان وابسته به خانواده‏هایى ...

قافیه، در شعر مانند قلب در تن آدمى است. اگر قافیه شعرى درست و سالم باشد، آن شعر زنده مى‏ماند. شعراى قصیده‏پرداز ما در دوره خراسانى توانسته‏اند با نوآورى و ابتکار در قافیه، ارزش هنرى و ادبى قصاید را آشکار کنند. در این مقاله ...

در این مقاله به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که ادیبان سیاسى دوره مشروطه به چه میزان با پدیده نوظهور جمهورى‏خواهى، آشنا شده بودند. هدف ما از این پژوهش دست‏یابى به شناختى نسبى از مفهوم پدیده وارداتى "جمهورى" در دوران گذار ...

منوچهرى دامغانى (432 - ؟ ه.ق) قصیده‏سراى مشهور قرن پنجم هجرى است. سبک شعرى او سبک معمول آن روزگار یعنى سبک خراسانى است، اما برخى ویژگى‏هاى خاص به زبان و سبک او نوعى تشخّص بخشیده که به‏خصوص در گزینش لغات و تعابیر و نیز نحو ...

بازتاب سخن و اهمیّت آن، از آغاز تا کنون در آثار شاعران و نویسندگان، شایسته تأمّل است. در این میان نظامى گنجوى، شاعر داستان‏پرداز قرن ششم هجرى، در منظومه‏هاى پنج‏گانه خویش به سخن، شعر و شاعرى با دیدى انتقادى نگریسته؛ هرچند ...