پژوهشنامه مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی

ارسال های اخیر

  • بررسی تطبیقی قاعدۀ «البیعان بالخیار» و مستند روایی آن از منظر فریقین با تأکید بر دیدگاه امام خمینی ره 

    رجائی, فاطمه؛ مصباح, هادی (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    قواعد فقه بیع از عناوین مطرح در علم فقه است؛ قاعدۀ «البیعان بالخیار» از جمله قواعد فقه بیع است. این نوشتار با گردآوری کتابخانه‌ای اطلاعات و با روش تحلیلی - توصیفی همراه با مقارنه و تطبیقِ دیدگاه «شیعه و اهل سنت»، مفاد قاعده ...

  • مقارنۀ اندیشۀ مفسران امامیه و اهل سنت در آیات و روایات محرمات نکاح 

    غضنفری, علی (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    اشتراک‌ها و اختلاف‌های تفسیری بسیاری در مسائل فقهی بین شیعه و اهل سنت وجود دارد؛ این نوشتار پاسخ به پرسش دربارۀ اشتراک‌ها و افتراق‌های محرمات نکاح است و هدف آن نگاهی تطبیقی به دیدگاه‌های اندیشمندان دو گروه است. نگارنده با ...

  • تحلیل مبانی نسب ولدالزنا از دیدگاه مذاهب اسلامی 

    صالحی, عباسعلی (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    از جمله موضوعات مورد اختلافدر مذاهب فقهی، نسب ولدالزنا است که با توجه به اهمیت و جایگاه آن در تحکیم خانواده و جلوگیری از روابط نامشروع، این موضوع جلوه بیشتری می‌یابد؛ به همین دلیل مذاهب مختلف فقهی به ابعاد گوناگون آن توجه ...

  • مطالعه تطبیقی گستره زمانی خیار شرط در پرتو اصل حاکمیت اراده در مذاهب فقهی و حقوق ایران 

    صابری مجد, احمد؛ حسینی, سید عبد الرحیم؛ مختاری, حسین (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    برخی از دیدگاه‌ها در فقه و حقوق، تعیین مدت خیار شرط را محدود به زمان خاص می‌دانند و همیشگی‌بودن مدت را ممنوع اعلام کرد‌اند. نوشتار حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی به این پرسش پاسخ می‌دهد که گستره زمانی خیار شرط با توجه به اصل ...

  • تحلیل ماهیت اجل در معاملات مؤجل از منظر فقهای امامیه و حنفیه 

    پورپونه نجف آبادی, احسان؛ علی اکبری بابوکانی, احسان (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    معاملات از حیث زمان ‌بر دو قسم‌ است: نخست: معاملاتی که اقتضای تسلیم عوضین در آنها حال است؛ دوم معاملاتی که تسلیم احدی از عوضین یا به اقتضای عقد یا به اراده متعاقدین مؤجل است. متعاقدین در معاملات مؤجل با وجود رعایت قواعد ...

  • بررسی دیدگاه برخی از علمای اهل سنت دربارۀ رخصت روزه در سفر و نقد آن 

    اسماعیلی, حسین (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    روزه یکی از واجباتی است که اسلام برای مسلمانان در ماه مبارک رمضان تشریع کرده است، مگر افرادی که مریض یا مسافر باشند. پژوهش پیش‌رو به موضوع حکم روزه در سفر از دیدگاه قرآن کریم با توجه به آیه 183 سوره بقره پرداخته است که ...

  • تحلیل فقهی غصب و تأثیر آن بر ضمان غاصب در فقه امامیه و حنفیه 

    مؤذن سلطان آبادی, طاهره؛ شوشتری, مهدی؛ نوروزی, مهدی (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    غصب در فقه امامیه اثبات ید عدوانی غاصب بر مال یا حق دیگری است؛ اما در فقه حنفیه به ازالۀ ید مالک از مال قیمت‌دارش همراه با زور و غلبه تعریف می‌شود. مفهوم‌شناسی تطبیقی می‌تواند شباهت‌ و تمایز این دو دیدگاه و تأثیر آنها بر ...

  • بررسی تطبیقی انکار نسب از دیدگاه فقه مذاهب اسلامی 

    قیاسی سررکی, سیامک (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    شارع و قانون‌گذار همواره برای نفی نسب در سایه تقنین راه‌هایی قرار داده است که نسبت فرزندی میان پدر و طفل از بین می‌رود. انسجام‌بخشی و تبیین دیدگاه و مبانی مذاهب فقهی پیرامون این موضوع، هدف اصلی این تحقیق است. پژوهش حاضر ...

  • بررسی چالش‌های اندیشه مقاصدی در اجتهاد احکام مسائل نوپدید 

    سمیعی, رضا؛ اسفندیاری(اسلامی), رضا؛ رجبی, حسین (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    مجتهد در مقام اجتهاد با دو عنصر موضوع و حکم روبروست؛ دو بحثی که بیش از پیش مورد توجه اندیشمندان علوم مرتبط با فقه و شریعت قرار داشته است و مسائل نوپدید در حوزه موضوع‌شناسی مسائل فقهی و اندیشه مقاصدی در حوزه مفهوم‌شناسی ...

  • حقوق متقابل مردم و حاکم دینی در اندیشه مذهب حنفی 

    بامری, عبدالواحد؛ فرمانیان, مهدی؛ اربابی, مصطفی؛ ملک مکان, حمید (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    در تعالیم وحیانی اسلام برای زمامدار دینی حقوقی گزارش شده است که صیانت از این حقوق موجب گسترش شعایر الهی و دست‌یافتن به ایجاد حیات طیبه و شکوفایی معیارهای ارزشی در جامعۀ هدف است. توجه به این حقوق در پیشرفت اهداف اجتماعی و ...

  • ابتدای به جهاد و اصناف آن؛ تطبیقی تحلیلی بر فقه امامیه و اهل سنت 

    آهنگران, محمد رسول؛ کشاورز, علی؛ حیدری, میلاد؛ دبیری, امیر (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    جهاد فیزیکی از جمله اولین مسائل مبتلابه صدر اسلام، گاهی در مقام دفاع و گاهی ابتدایی است؛ از این‌رو امامیه و اهل سنت مسئلۀ حکم جهاد ابتدایی در قبال کفار و مشرکین و حاکمیت کفر و شرک را با توصیفات فقهی و آیات قرآن کریم با ...

  • بررسی اعتبار هتک حرز در سرقت مستوجب از دیدگاه امامیه و اهل سنت 

    اقبالی, محمد رضا؛ ملک افضلی اردکانی, محسن (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-08-23)
    یکی از شرایط مهم و اساسی در سرقت مستوجب حد، شکستن حرز توسط سارق است که بحث‌های فراوانی را در کتاب‌های فقهی به خود اختصاص داده است. در این مسئله از منظر فقه امامیه و اهل ‌سنت به‌گونۀ تطبیقی پژوهش مستقل و جامعی صورت نگرفته ...

  • نگاه کردن زن به مرد نامحرم از دیدگاه مذاهب فقهی 

    ضیائی فر, سعید (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-02-20)
    یکی از مسائل فقهی نگاه کردن بدون شهوت زن به مرد نامحرم است که دیدگاه‌های گوناگونی درباره آن وجود دارد. باید دید کدام دیدگاه موجه و قابل دفاع است. هدف این است که پرسش فوق به صورت تاریخی، تحلیلی و انتقادی با پیروی از ادله ...

  • بررسی حد نصاب سرقت از منظر فقه شیعه و اهل سنت 

    ملک افضلی اردکانی, محسن؛ کاظمی, سید میرآغا (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2023-02-20)
    به دلیل نوسانات وزنی و ارزشی درهم و دینار، «حد نصاب مال مورد سرقت» که یکی از شرایط کیفر قطع دست است، معرکه آرای فقیهان قرار گرفته است، تا آنجا که آثار آن را در قانون‌نگاری‌های ناهمگون در کشورهای اسلامی می‌بینیم. در این ...

  • مقایسه‌ای دیدگاه موسوی خمینی و ابوالحسن ماوردی 

    موسوی سادات, زینب؛ کریمی, نسرین؛ شفیعی مازندرانی, سید محمد (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2022-08-23)
    قوام نظام حکومت اسلامی، به فلسفه سیاسی و فقه حکومتی آن وابسته است. فلسفه سیاسی توجیه‌کننده حقانیت نظام سیاسی آن است. از این‌رو هر کدام از نظام‌های حکومتی، چه فقه خلافت از دیدگاه اهل سنت و چه فقه امامت از نگاه شیعه، می‌کوشد ...

  • بررسی حکم مهر توافقی و علنی در فقه مذاهب خمسه 

    جمالی, محمد؛ ذوالفقار طلب, مصطفی (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2022-08-23)
    یکی از آثار مالی مترتب بر نکاح، تعلق مهر با شروط خاص به زوجه است. هرچند فقها به وجوب مهر قائل‌اند ولی جمهور مذاهب ذکر و تعیین آن در عقد را شرط صحت عقد نمی‌دانند، بلکه در صورت تعیین‌نشدن آن، پرداخت مهرالمِثل را بر زوج واجب ...

  • بررسی و تحلیل معیار بکارت در فقه امامیه و فقه اهل سنت 

    خلیلی, مرتضی؛ توکلی, علی؛ توکلی, سجاد (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2022-08-23)
    یکی از مباحث مهم در فقه، مخصوصاً در بحث نکاح، مشخص‌کردن معیار «ثیبوبت» و «بکارت» است؛ چراکه هر یک از این عناوین («ثیبوبت» و «بکارت») احکام خاصی دارند. از نظر فقه امامیه، برای تحقق بکارت و اینکه دختر در چه صورتی ثیبه محسوب ...

  • بررسی و تحلیل میزان بهره‌بری فقه اهل سنت از فتاوا و روایات عایشه با توجه به احکام مشابه در فقه امامیه 

    نصیری نصر, فائزه؛ متهجد عسکری(آل مجدد), سید حسن؛ درگاهی, مهدی (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2022-08-23)
    از بررسی متون و منابع تاریخی، به‌خصوص آنچه در باب تاریخ فقه و فقها نگاشته شده، چنین به دست می‌آید که یاران و صحابه پیامبر (ص)، پس از ایشان نقش چشمگیری در شکل‌گیری فقه مذاهب اسلامی داشته‌اند. در این میان، اهل سنت کوشیده‌اند ...

  • واکاوی تأثیر داوری و میانجی‌گری بر ساختار عدالت ترمیمی و کیفری در فقه اسلامی و حقوق 

    صفری مقدم, منصور؛ ملامحمد علی, امیر؛ قیوم زاده, محمود (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2022-08-23)
    در این مقاله کوشیده‌ایم به‌اجمال به یکی از وظایف قوه قضاییه، یعنی اقدام مناسب برای احیای حقوق عامه و گسترش عدل و عدالت و پیش‌گیری از وقوع جرم و اصلاح ذات‌البین مجرمان بپردازیم. پرسش این است که: آیا میانجی‌گری تأثیری بر ...

  • بررسی تأثیر تعدد اجتهاد در مبارزه با افراط‌گرایی 

    خوشخو, محمدرضا؛ رجبی, حسین؛ علیزاده موسوی, سید مهدی (دانشگاه ادیان و مذاهب, 2022-08-23)
    یکی از دغدغه‌های علمای اسلام و امت اسلامی مبارزه با افراط‌گرایی در میان مسلمانان است. تاکنون راهکارهایی مانند مقابلهٔ نظامی، برگزاری همایش‌های تقریبی و ... مطرح شده است که در عین مؤثربودن، پایداری نداشته است. نظریه تعدد ...

View more