ادبیات عرفانی

ارسال های اخیر

  • معرفی الهی‌نامه حسینی شیرازی و اثرپذیری وی از مثنوی معنوی 

    صادقی, معصومه؛ پناهی, مهین (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-12-21)
    الهی‌نامه، مثنوی چهارم از پنج‌گنج محمد حسین حسینی شیرازی (1184- 1249 ق)، از آثار عرفانی دورة قاجار است که تاکنون پژوهشی دربارة آن انجام نشده ‌است. از الهی‌نامه که در دستِ تصحیح است، هفت نسخة خطی موجود است که معتبرترین آن ...

  • رهیافت های تحلیلی- انتقادی مولوی در علم و عالم شناسی 

    روحانی, رضا (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-12-21)
    موضوع علم و علم‌‍‍‍‍‍‍‌آموزی یکی از مباحث مهم و محوری جلال‌الدین محمد بلخی، عارف و اندیشمند­ بزرگ قرن هفتم است که در آثار خود با شناختی دقیق به معرفی و نقد علم و عالمان، و بیان آفات، غایات و آسیب ­شناسی آن پرداخته است. ...

  • تعامل و تقابل عطار با مبانی عرفان فلسفی 

    ساداتی, سید ارسلان (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-12-21)
    این پژوهش به واکاوی و تحلیل تعامل‌ها و تقابل‌های سازندۀ عطار با مبانی عرفان فلسفی می‌پردازد و تأثیر این تعامل و تقابل سازنده را در تحول عرفان تک‌بعدی خانقاهی به عرفان پویای گفتمانی و استدلالی آشکار می‌سازد. مسئلۀ پژوهش ...

  • تحلیل معرفت‌شناختی کرامات شیخ احمد جام ژنده پیل 

    رضایی, امین؛ پورنامداریان, تقی؛ محمد نژاد عالی زمینی, یوسف (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-12-21)
    مفهوم معرفت و چگونگی کسب آن در متون صوفیه مسئله ­ای مورد توجه و جزء اولویت‌های فکری نویسندگان و مشایخ تصوف بوده است. از سوی دیگر بارزترین وجه رفتاری بزرگان صوفیه مقولۀ کرامت است که در نظر جامعۀ هر عصر  به‌عنوان محکی برای ...

  • بررسی مقایسه‌ای انگارۀ مکاشفه در عرفان روزبهان بقلی و هیلدگارد بینگنی 

    کشفی, سیده سارا؛ علمی, قربان؛ گذشته, ناصر (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-12-21)
    مکاشفه از منظر برون‌دینی یعنی آشکارگی امر مقدس بر مبنای فیض الهی بر انسان که بروندادش تجربۀ عرفانی، وحدت، معرفت و حیاتی نو و دیگر است. بر این اساس، پدیدار مکاشفه را می­توان در سه ضلع؛ یعنی تجلی امر مقدس، انسان و نقش مکاشفه ...

  • الگویی برای تحلیل فرایند شکل گیری زبان عرفانی از دستگاه زبان قرآنی 

    مدنی مبارکه, فاطمه السادات؛ میرباقری فرد, سید علی اصغر؛ روضاتیان, سیده مریم (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-12-21)
    فرایند شکل ­گیری زبان عرفانی گسترۀ وسیع و ابعاد متنوعی دارد. هدف این مقاله آن است که برای تحلیل فرایند شکل‌گیری زبان عرفانی از قرآن الگویی تازه­ ارائه کند. این الگو دربرگیرندۀ مراحلی است که براساس آن ها می­ توان فرایند ...

  • از قوس هرمنوتیکی ریکور تا نوبت‌های سه‌گانۀ تأویلی در اندیشه و آثار عین‌القضات همدانی 

    تقوی کوتنائی, علیرضا؛ حق جو, سیاوش؛ بالو, فرزاد؛ باقری خلیلی, علی اکبر (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-12-21)
    تأویل در گفتمان تصوف ذوقی، ازجمله در آثار و اندیشه‌های عین‌القضات، اصلی بنیادین  به‌شمار می‌آید. در عرفان فلسفیِ او که دارای طرحی پلّکانی و مدرج است، هر مفهوم ابتدا و انتهایی دارد. سالک از ابتدا به انتها می­رسد و در انتها ...

  • همگرایی دو گفتمان فقهی و عرفانی در مثنوی‌های حدیقةالحقیقه، منطق‌الطیر و مثنوی معنوی 

    محقق, عبدایمان؛ محقق, عبدایمان؛ عباسی, حبیب الله؛ عباسی, حبیب الله (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    گفتمان عرفانی و خرده­گفتمان­های آن مانند شعر عرفانی در بستر دین و از بطن جریان زهدی نشأت گرفت که در واکنش به شرایط اجتماعی سیاسی روزگار اموی و دورۀ نخست عباسی در عراق و شام پدیدار گشته بود. در جستار حاضر با روش تحلیلی- ...

  • هستی و مرگ در پرتو تجربه‌های شهودی عطار 

    جمشیدیان, همایون؛ جمشیدیان, همایون؛ نوروزپور, لیلا؛ نوروزپور, لیلا؛ صدیقی, میثم؛ صدیقی, میثم (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    نگرش عطار به هستی و مرگ برآمده از تجربۀ شهودی است. این تجربه­‌ها حاکی از مواجهۀ آدمی با سطح پنهان هستی است. عطار شرح این شهود را تنها ازطریق زبان خواب یا زبان فکرت میسر می‌داند. مسئلۀ اصلی مقاله این است که هستی در تجربه­‌های ...

  • ملاحظاتی در ضبطِ برخی واژه‌ها و عبارت‌های تذکرة‌الاولیاء 

    طباطبائی, سیدمهدی؛ طباطبائی, سیدمهدی (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    تذکرة‌الاولیاء از مهم‌ترین متون عرفانی فارسی است که از زمان تألیف مورد توجه همگان قرار گرفته و از منظر ادبی هم جایگاه شامخی داشته است. در سدۀ اخیر و حدود آن، دو تصحیح مهم از این اثر به همّت نیکلسون در بین سال‌های 1905 تا ...

  • تحلیل ارتباط ترامتنیِ «همایش پرندگان» نوشتة پیتر سیس با منطق‌الطیر عطار 

    ذبیحی, سارا؛ ذبیحی, سارا؛ رضی, احمد؛ رضی, احمد (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    هدف پژوهش حاضر توصیف و تبیین سازوکار ارتباطِ ترامتنیِ کتاب همایش پرندگان نوشتة پیتر سیس با منطق‌الطیر عطار در عرصة جهانی است. براساس اسناد پیرامتنی، این کتاب با اقتباس از منطق‌الطیر برای مخاطب کودک و نوجوان در قالب داستان ...

  • بررسی علل بیان‌ناپذیری تجربه‌های عرفانی در مثنوی‌های عطّار(الهی‌نامه، منطق‌الطّیر، مصیبت‌نامه) 

    مرادی, مریم؛ مرادی, مریم؛ رحیمی زنگنه, ابراهیم؛ رحیمی زنگنه, ابراهیم (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    ناتوانی واژه در بیان تجربه‌های عرفانی را بیان‌ناپذیری می‌نامند. دارندگان تجربة عرفانی آگاهی عرفانیِ خود را فراتر از حد فهم و تقریر می‌دانند. آنها بر این باورند که در این تجربة استعلایی، نوعی آگاهی از حقیقت و ادراک امور به ...

  • بررسی ساختار روایت در رسالۀ فی حقیقة العشق سهروردی 

    رضایی, لیلا؛ رضایی, لیلا؛ قلخانباز, میثم؛ قلخانباز, میثم (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    رسالۀ فی حقیقة ­العشق بازآفرینی دو داستان قرآنی «یوسف» و «آدم» طبق مشرب اشراقی سهروردی است. او حقیقت حیات و مبدأ و مقصد هستی را از نگاه فلسفی- عرفانی خود در قالب پیرنگ این روایت بیان کرده است. پیرنگ تقابلی روایت در این ...

  • بازخوانی حکایت‌های عرفانی اسرارالتوحید با رویکرد روانشناسی مثبت‌گرا 

    پیرانی, منصور؛ پیرانی, منصور (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    روانشناسی مثبت­ گرا با تکیه بر فضیلت­ها و قابلیت­ ها، توانمندی­ انسان را تقویت می ­کند و در پی آن است که با شناخت و طبقه‌بندی قابلیت­ ها و فضیلت­ ها، و کشف زوایای پنهان وجودی انسان، او را در بهره ­گیری از نیروهای نهفتۀ ...

  • منطق حاشیه در مثنوی: سبک ایضاحی و اقتدار مؤلف-راوی 

    یعقوبی جنبه سرایی, پارسا (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2017-11-22)
    مثنوی معنوی از جمله متن‌هایی است که مؤلف-راوی آن با به‌کارگیری مداوم فرازبان، سطوحی از حاشیه را همسو با متن به‌وجود آورده است؛ به‌طوری‌که در قیاس با سایر متن‌های کلاسیک فارسی، حاشیه‌پردازی مذکور به‌لحاظ کمیت و کیفیت، متنوع ...

  • مهلتی بایست تا خون شیر شد (زایش شمس تبریزی از خون حسین بن منصور حلاج در یک نسخه تعزیه) 

    نجاری, محمد (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2017-11-22)
    احتمالاً اصل و مبدأ تعزیه یا شبیه را باید در آیین‏های پیش از اسلام واکاوی کرد که پس از اسلام، با الهام از فاجعۀ کربلا به‌عنوان یک نمایش دینی نمود یافت و در دور تکاملی، اشخاص و قصه‏های دیگری نیز به آن ...

  • دیگری به‌مثابه خود ارتباط شمس و مولانا از دیدگاه ژاک لکان 

    مولودی, فواد؛ عاملی رضایی, مریم (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2017-11-22)
    مفهوم «دیگری»، از وجوه ممتاز و واسازانۀ دستگاه نظری ژاک لکان و یکی از مهم‌ترین فراروی‌های او از اندیشۀ فرویدی است. دستگاه فکری فروید بر مفهوم «خود» بنا شده بود. وی بخش اعظم مباحث مربوط به ناخودآگاهی روان را در رابطه ...

  • مأخذیابی و تحلیل تصرفات مولانا و شمس در ادبیات عاشقانه عصر اموی 

    جلالی, محمدامیر (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2017-11-22)
    در پژوهش حاضر، به بررسی نحوۀ بازتاب ادبیات عاشقانۀ عرب عصر اموی در آثار مولانا (مثنوی، مکتوبات، فیه ما فیه، مجالس سبعه، غزلیات شمس) و مقالات شمس تبریزی، مأخذیابی داستان‌ها و ابیات، و بررسی برخی از تصرفات هنری مولانا و ...

  • دقوقی، فراداستانی پسامدرن 

    رجبی, زهرا (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2017-11-22)
    فراداستان یکی از رویکردهای مدرن داستان‌نویسی در ادبیات داستانی پسامدرن است که عموماً پیدایش آن را محصول قرن بیستم میلادی می‌دانند. در ایران نیز پژوهشگران دیرینه، پیدایش و نمود این تکنیک داستان‌نویسی را عمدتاً در آثار ...

  • بررسی مفهوم تکاملی مرگ در اشعار مولانا براساس نظریه استعاره شناختی مدل فرهنگی استعاره زنجیره بزرگ 

    عباسی, زهرا؛ خسروی, امین (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2017-11-22)
    در نگاه زبان‌شناسان شناختی، استعارۀ مفهومی به هرگونه فهم و بیان تصورات انتزاعی در قالب تصورات ملموس اطلاق می‌شود. در این پژوهش، از میان راهکارهای مختلفی که لیکاف و ترنر در تحلیل استعارۀ مفهومی استفاده کرده‌

View more