پژوهشنامه مذاهب اسلامی

ارسال های اخیر

  • مذهب‌گویی در شعر شاعران برجستۀ ادب فارسی (از کسایی تا جامی) 

    شمسایی, مهین؛ اکبری بیرق, حسن؛ رضایی, محمد (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    پس از وفات پیامبر بزرگوار اسلام (ص) اختلاف‌هایی که پیرامون مسئله خلافت و اصول عقاید از جمله صفات باری‌تعالی و موضوعاتی نظیر قضا و قدر، خیر و شر، جبر و اختیار و ... میان دانشمندان مسلمان به وجود آمد، موجب پیدایی فرقه‌های ...

  • از افراطی‌گری تا زیست دموکراتیک دینی (گونه شناسی جریان‌های اسلام‌گرای کردی اهل سنت بعد از انقلاب اسلامی در ایران) 

    قریشی, جمیل؛ خراسانی, رضا (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    مسئلۀ اساسی این پژوهش گونه‌شناسی جریان‌های اسلام‌گرای کردی اهل سنت بعد از انقلاب اسلامی در کردستان ایران است. روش این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و با استناد به منابع کتابخانه‌ای و نیز انجام مصاحبه‌هایی با افراد صاحب‌نظر و ...

  • مبانی جرم‌انگاری اعمال حقوقی 

    سعیدی, مهرداد؛ ابراهیمی, سعید؛ زارعی, محمدمهدی (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    امروزه مداخله کیفری در حوزه حقوق خصوصی اجتناب‌ناپذیر است. با وجود دیدگاه مخالفان، قانون‌گذار ایران صرف اعمال محدودیت اراده اشخاص را کافی نمی‌داند و با وضع ضمانت اجرای کیفری، در حفظ منافع عمومی کوشیده است. مداخله کیفری در ...

  • دامنۀ عقلانیت اخلاقی از نگاه ابن‌تیمیه و ملاصدرا 

    محقق‌نیا, محمدحسین؛ فاضلی, سید احمد؛ شریفات, عبدالمحمد (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    ‌در این پژوهش با تمرکز بر موضوع عقلانیت اخلاقی، آرای ‌ابن‌تیمیه و ملاصدرا در این موضوع تحلیل و بررسی می‌شود. با قبول عقلانیت اخلاقی در جایگاه رویکردی که افزون بر مبنای عقلانی، به سازگاری عمل ـ نتیجه باور دارد، می‌توان ...

  • نقش نظامی و عقیدتی راوندیه در به‌قدرت‌رساندن عباسیان 

    بهمنی, مرتضی علی؛ گلجان, مهدی؛ شرفی, محبوبه (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    بنی‌عباس از طریق نفوذ در شبکه داعیان هاشمی و کیسانی و درنهایت به‌دست‌گرفتن امور در خراسان، به دستیاری نظامیِ ابومسلم خراسانی شورش‌هایی راه‌اندازی کردند که منجر به تضعیف و درنهایت سقوط بنی‌امیه شد. در این راستا گروهی از ...

  • رویکرد عاطفی ـ اعتقادی به اهل‌بیت (ع) به ویژه امام علی(ع) در نثر عرفانی فارسی (تا پایان قرن نهم هجری) 

    ربیعی مطلق, حسین؛ نوری, علی؛ حاتمی کنکبود, حبیب (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    اصل ولایت اهل‌بیت (ع) هرچند در باور شیعی برجسته‌‌تر است، به دلیل ماهیت شیعی عرفان اسلامی نزد متصوفه نیز نمود زیادی دارد و صوفیان مسلمان، امامان شیعه(ع) را مشایخ اعظم و بانیان طریقت خویش معرفی ‌کرده‌اند؛ بر این اساس می‌توان ...

  • بررسی و تحلیل چهار درب معنوی بکتاشیه از منظر یونس امره 

    قهرمان نوه سی, مهدی؛ محمدزاده صدیق, حسین؛ الهی منش, رضا (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    یکی از ارکان طریقت بکتاشیه چهار درب معنوی است. چهار درب معنوی که عبارت است از شریعت، طریقت، معرفت و حقیقت در دیوان یونس امره در جایگاه یکی از پیشگامان ادبیات بکتاشیه جایگاه ویژه‌ای دارد. بیان ساده و عمیق یونس امره همراه ...

  • درک اتحاد عرفانی در اسلام بر پایه نظریه عوالم پنج‌گانه زبانی مایکل سلز 

    کدخدایی, علیرضا؛ مستجاب الدعواتی, سیدعلی؛ حمزئیان, عظیم (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    مایکل آنتونی سلز (1949م) استاد دانشکده الهیات دانشگاه شیکاگو و از تحلیل‌گران جهان‌بینی عرفانی است. وی در درک اتحاد عرفانی در اسلام، عوالم پنج‌گانه زبانی را قابل شناسایی می‌داند: 1. کهن‌الگوهای شاعرانه اتحاد عاشق ـ معشوق و ...

  • بررسی تطبیقی تفسیر آیات اظهار دین و مهدویت از منظر شیعه و اباضیه: (مطالعه موردی آیات توبه: 32-33، صف: 8-9) 

    حسینی, زینب السادات؛ علی نژاد, حجت (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    تفسیر و تحلیل آیات «اظهار دین» از پربحث‌ترین آیاتی است که در عرصه رهبری آینده عالم و اندیشه «مهدی موعود» مطرح است و نه‌تنها مفسران قرآن، که مذاهب فقهی نیز با رویکرد خاصی این آیات را تبیین نموده‌اند. از این‌رو پژوهش پیش‌رو ...

  • بررسی مبانی تکفیر از ره‌آورد سب صحابه 

    رخشندگان, جهانگیر؛ جزایری, سید حمید؛ زمانی, محمدحسن؛ اخلاصی, مهدی (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    از مباحث چالش‌برانگیز جهان اسلام حکم به تکفیر کسانی است که به سب صحابه می‌پردازند. در نگاه قائلین به تکفیر هر مسلمانی که صحابه پیامبر (ص) را سب کند، از دین اسلام خارج شده است. در مقابل برخی معتقدند اگرچه سب صحابه امری حرام ...

  • تعاملات الهیات سنتی و الهیات جدید در اندیشه نومعتزلی بازخوانی اندیشه الهیاتی دکتر حسن حنفی 

    رحمانی شمسی, روح الله؛ نواب, سید ابوالحسن؛ صادق نیا, مهراب (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    دیدگاه‌های جدید دربارۀ موضوعات اجتماعیِ جوامع ‌اسلامی و مرتبط با میراث میان جریان‌های عقل‌گرای جهان عرب نشان از تجددگرایی به الهیات سنتی است. حسن حنفی از جمله اندیشمندان معاصر عرب است که با تفکر فلسفی به این موضوع نگریسته ...

  • نقش عقل‌گرایی معتزله در شکوفایی و توسعه تمدن اسلامی عصر عباسی 

    قریشی کرین, سید حسن؛ موسی پور, سیدحسین؛ یعقوبی, محمد طاهر؛ فرخی, یزدان (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    بی‌تردید تمدن اسلامی عصر عباسیان را می‌توان یکی از مهم‌ترین و باشکوه‌ترین دوره‌های تمدن اسلامی نامید که برخاسته از عواملی بود که مذهب معتزله با ترویج عقل‌گرایی در مباحث علمی نقش مهم و سازنده‌ای در آن ایفا کرد. این نوشتار ...

  • ارزیابی تلقی سلفیان از تفسیر مالک بن انس در آیه استواء 

    ملاموسی میبدی, علی؛ نجارزادگان, فتح الله (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    یکی از مسائلی که درباره صفات الهی بین سلفیه و متکلمان اختلاف است، تفسیر آیات صفات به معانی کیفی است. متکلمان چنین تفسیری را منافی با تنزیه خداوند متعال می‎دانند، در مقابل سلفیان با تمسک به برخی تفاسیر علمای سلف، تأکید بر ...

  • ترک اولی و نسبت آن با عصمت پیامبر، با تأکید بر آیۀ اول سوره «تحریم» 

    مقدم, غلامعلی؛ صدری فر, نبی اله؛ شه گلی, احمد (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    عصمت انبیا از مسائل مهم کلام است و به اعتقاد امامیه، صرف‌نظر از اختلافات جزئی، انبیا از هرگونه خطا و لغزش مصون هستند. با این وجود برخی متون دینی بر اساس ظاهر با برخی مراتب مورد اعتقاد عصمت در تعارض به نظر می‌رسد. دانشمندان ...

  • بررسی و نقد اشکالات عبدالفتاح خالدی بر اندیشۀ توحیدی شیعه در اصول کافی 

    فیاضی, سیدعلی رضا؛ معینی فر, محمد؛ محمدی مظفر, محمد حسن (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    خالدی در کتاب الکلینی و تأویلاته الباطنیة به نقد دیدگاه‌هایِ شیعیان پرداخته است. از جمله مسائلی که او دلیلِ انحراف شیعه برداشت می‌کند، نگرش شیعه به توحید است. او معتقد است شیعیان در مسئلۀ توحید در الوهیت و عبادت، ربوبیت و ...

  • بررسی تطبیقی مسئله امکان رؤیت خداوند از نگاه «مقیمی دینوری» و «علامه طباطبایی» 

    بشیری نیا, کبری؛ سوری, محمد؛ متقی, حسین (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    یکی از موضوع‌های پربحث و چالش‌برانگیز در تاریخ اندیشه‌های کلامی و عرفانی اسلام، مسئله «رؤیت خداوند» است. مذاهب گوناگون اسلامی در این‌باره موضع‌های متفاوتی دارند؛ حتی گاهی اندیشمندانِ یک مذهب نظرگاه‌های گوناگونی ابراز ...

  • دیدگاه جریان‌های غیرشیعی درباره فرقه ناجیه 

    حاجی ابوالقاسم دولابی, محمد جواد؛ فرمانیان, مهدی؛ حاجی ابوالقاسم دولابی, محمد (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    این مقاله عهده‌دار بیان دیدگاه گروه‌های کلامی و فقهی غیرشیعی، درباره فرقه ناجیه ذکرشده در حدیث 73 فرقه است و نشان می‌دهد گرچه گروه‌های سنی در تقابل با شیعیان، ادعا می‌کنند که همگی یک فرقه‌اند، ولی در عمل هر کدام از گروه‌های ...

  • بررسی و نقد نظریۀ زیادت صفات حق‌تعالی بر ذات او از منظر فخر رازی 

    منصوری نوری, امیرحسین؛ خادمی, عین الله؛ ملبوبی, فاطمه؛ زین العابدین, مسعود (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    این نوشتار به دنبال پاسخ‌گویی به پرسش اصلی «رابطۀ بین ذات و صفات الهی از منظر فخر رازی چگونه است؟» شکل گرفته است. پژوهش حاضر با محور قراردادن صفات ذات، بررسی‌های خود را پیش برده است. یافته‌های پژوهش عبارت‌اند از: فخر رازی ...

  • نقد معناشناختی و وجودشناختی دیدگاه فخر رازی در صفات ذاتی خدا 

    نصرتی مومیوندی, رضا؛ ملکی, محمد (جلال الدین)؛ رمضانی, حسن (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    بحث ذات و صفات الهی را می‌توان از ارزشمندترین مباحث رشته‌های عقلی و نقلی دانست. عرفان خدا انگیزه بیشتری برای وصال به آن کمال مطلق حاصل می‌کند، برعکس عبادت جاهلانه که تأثیر بسیار کمتری در پی خواهد داشت؛ اینجاست که ارزش بحث ...

  • نسبت اراده حق‌تعالی و اختیار انسان‌ها از دیدگاه صدرالدین قونوی 

    حنائی نژاد, حمید؛ غضبانی, یوسف (دانشگاه ادیان و مذاهبUniversity of Religions and Denominations, 2023-07-23)
    صفت «اراده» یکی از صفات الهی است که موصوف آن در عالم تعین ثانی است و در قالب حقایق علمی الهی به نام اعیان ثابته ظاهر می‌شود و در عالم دنیا در مظاهر این حقایق که مخلوقاتی مانند انس و جن هستند، تجلی نموده است و در جایگاه یکی ...

View more